Access CTET June 2011 Paper 1 Question with Answer Key PDF. Get comprehensive solutions, detailed explanations, and accurate answers to enhance your CTET exam preparation. Download now!

 

 

PART - I / भाग - I

---

Direction : Answer the following questions (Q. Nos 1 to 30) by selecting the correct/most appropriate options.
निर्देश : निम्नलिखित प्रश्नों (प्रश्न संख्या 1 से 30) के उत्तर सही/सबसे उपयुक्त विकल्पों का चयन करके दीजिए।

 

1. Which of the following should be considered the most  important quality of a teacher at primary level?  

A. Patience and perseverance  
B. Competence in methods of teaching and knowledge  of subjects  
C. Competence to teach in highly standardized  language  
D. Eagerness to teach  

 

2. A teacher, because of his/her democratic nature, allows  students to sit al over the class. Some sit together and  discus or do group reading. Some sit quietly and  read themselves. A parent does not like it. Which of  the following may be the best way to handle the  situation?  

A. Parents should request the principal to change the  section of their ward  
B. Parents should show trust in the teacher and discus  the problem with the teacher  
C. Parents should take away the child from that school  
D. Parents should complain against the teacher to the  principal  

 

3. The stage in which a child begins to think logically  about objects and events is known as  

A. Formal operational stage  
B. Pre-operational stage  
C. Concrete operational stage  
D. Sensory-motor stage  

 

4. ‘Mind mapping’ refers to  

A. a plan of action for an adventure  
B. drawing the picture of a mind  
C. researching the functioning of the mind  
D. a technique to enhance comprehension  

 

5. The best way, specially at primary level, to address the  learning difficulties of students is to use  

A. expensive and glossy support material  
B. easy and interesting textbooks  
C. story-telling method  
D. a variety of teaching methods suited to the  disability  

 

6. Which of the following will foster creativity among  learners?  

A. Providing opportunities to question and to nurture  the innate talents of every learner  
B. Emphasizing achievement goals from the  beginning of school life  
C. Coaching students for god marks in examination  
D. Teaching the students the practical value of god  education  

 

7. According to Piaget, at which of the following stages  does a child begin to think logically about abstract  propositions?  

A. Formal operational stage (1 years and up)  
B. Sensory-motor stage (Birth–02 years)  
C. Pre-operational stage (02–07 years)  
D. Concrete operational stage (07–1 years)  

 

8. Learning can be enriched if  

A. more and more teaching aids are used in the class  
B. teachers use different types of lectures and  explanation  
C. due attention is paid to periodic tests in the class  
D. situations from the real world are brought into the  class in which students interact with each other  and the teacher facilitates  

 

9. Which of the following statements cannot be  considered as a feature of the process of learning?  

A. Learning is a comprehensive process  
B. Learning is goal-oriented  
C. Unlearning is also a learning process  
D. Educational institutions are the only place where  learning takes place  

 

10. A student of V-grade with ‘visual deficiency’ should be  

A. helped with his/her routine-work by parents and  friends  
B. treated normally in the classroom and provided  support through Audio CDs  
C. given special treatment in the classroom  
D. excused to do a lower level of work  

 

11. Which of the following is not related to the sociopsychological needs of the child?  

A. Ned for emotional security 
B. Regular elimination of waste products from the  body  
C. Ned for company  
D. Ned for appreciation or social approval  

 

12. Which is the place where the child’s ‘cognitive’  development is defined in the best way?  

A. School and classroom environment  
B. Auditorium  
C. Home  
D. Playground  

 

13. ..... is considered a sign of motivated teaching.  

A. Remedial work given by the teacher  
B. Questioning by students  
C. Pin drop silence in the class  
D. Maximum attendance in the class  

 

14. Which of the following is not a sign of an intelligent  young child?  

A. One who has the ability to communicate fluently  and appropriately  
B. One who caries on thinking in an abstract manner  
C. One who can adjust oneself in a new environment  
D. One who has the ability to cram long essays very  quickly  

 

15. “Children actively construct their understanding of  the world” is a statement attributed to  

A. Pavlov 
B. Kohlberg  
C. Skinner 
D. Piaget  

 

16. Kritika who does not talk much at home, talks a lot at  school. It shows that  

A. teachers demand that children should talk a lot at  school  
B. she does not like her home at al  
C. her thoughts get acknowledged at school  
D. the school provides opportunities to children to  talk a lot  

17. A teacher should make an attempt to understand the  potentialities of her/his students. Which of the following  fields is related to this objective?  

A. Social Philosophy  
B. Media Psychology  
C. Educational Psychology  
D. Educational Sociology  

18. Motivation, in the process of learning,  

A. differentiates new learning from old learning  
B. makes learners think unidirectionally  
C. creates interest for learning among young learners  
D. sharpens the memory of learners  

 

19. The term ‘curriculum’ in the field of education refers to  

A. overall programmed of the school which students  experience on a day-to-day basis  
B. evaluation process  
C. text-material to be used in the class  
D. methods of teaching and the content to be taught  

 

20. At lower class, play-way method of teaching is based  on  

A. principles of methods of teaching  
B. psychological principles of development and  growth  
C. sociological principles of teaching  
D. theory of physical education programmed  

 

21. “A young child responds to a new situation on the  basis of the response made by him/her in a similar  situation as in the past.” This is related to  

A. ‘Law of Effect’ of learning  
B. ‘Law of Attitude’ of learning process  
C. ‘Law of Readiness’ of learning  
D. ‘Law of Analogy’ of learning  

 

22. ..... is not considered a sign of ‘being gifted’.  

A. Fighting with others  
B. Novelty in expression  
C. Curiosity  
D. Creative ideas  

 

23. Education of children with special needs should be  provided  

A. by methods developed for special children in special  schools  
B. in special schools  
C. by special teachers in special schools  
D. along with other normal children  

24. To make assessment a ‘useful and interesting’ process,  one should be careful about  

A. labeling students as intelligent or average learners  
B. using a variety of ways to collect information about  the student’s learning across the scholastic and scholastic boundaries  
C. using technical language to give feedback  
D. making comparisons between different students  

 

25. ‘Dyslexia’ is associated with  

A. Mathematical disorder  
B. Reading disorder  
C. Behavioral disorder  
D. Mental disorder  

 

26. Parents should play a ...... role in the learning  process of young children.  

A. proactive
B. sympathetic  
C. neutral 
D. negative  

 

27. “Development is a never ending process.” This idea is  associated with  

A. Principle of continuity  
B. Principle of integration  
C. Principle of interaction  
D. Principle of interrelation  

 

28. The ‘insight theory of learning’ is promoted by  

A. Pavlov 
B. Jean Piaget  
C. Vygotsky 
D. ‘Gestalt’ theorists

29. In which of the following stages do children become  active members of their per group?  

A. Adulthood 
B. Early childhood  
C. Childhood 
D. Adolescence  

 

30. Four distinct stages of children’s intellectual  development are identified by  

A. Erikson 
B. Skinner  
C. Piaget
D. Kohlberg 

 

PART - I / भाग - I

---

Direction : Answer the following questions (Q. Nos 31 to 60) by selecting the correct/most appropriate options.
निर्देश : निम्नलिखित प्रश्नों (प्रश्न संख्या 31 से 60) के उत्तर सही/सबसे उपयुक्त विकल्पों का चयन करके दीजिए।

 

32. “Problem solving” as a strategy of doing mathematics  involves  

A. estimation  
B. extensive practice  
C. using clues to arrive at a solution  
D. activity based approach  

 

33. Sequence the following tasks as they would be taken  up while developing the understanding of shapes and  space across primary class:  
1. Matches the properties of 2-D shapes by observing  their sides and corners  
2. Describes intuitively the properties of  2-D shapes  
3. Sorts 2-D shapes  
4. Describes the various 2-D shapes by counting their  sides, corners and diagonals  

A. 3, 1, 4, 2
B. 4, 2, 1, 3  
C. 3, 2, 4, 1 
D. 1, 4, 2, 3  

34. The purpose of a diagnostic test in mathematics is  

A. to plan the question paper for the end-term examination  
B. to know the gaps in children’s understanding  
C. to give feedback to the parents  
D. to fil the progress report  

35. When faced with word problems, Rajan usually asks  “Should I ad or subtract?”  
“Should I multiply or divide?”. Such questions suggest  

A. Rajan cannot ad and multiply  
B. Rajan seeks opportunities to disturb the class  
C. Rajan has problems in comprehending language  
D. Rajan lacks understanding of number operations  

36. A rhombus has diagonals of length 8 cm and 6 cm.  Find its perimeter.  

A. 28 cm  
B. 18 cm  
C. 20 cm  
D. 24 cm  

37. To introduce the concept of area, a teacher can start  with  

A. explaining of formulae for finding area of figures  of different shapes  
B. comparing area of any figure with the help of  different objects like palm, leaf, pencil, notebook,  etc.  
C. calculating area of a rectangle by finding length  and breadth of a rectangle and using the formula  for area of a rectangle (i.e. length × breadth)  
D. calculating area of figures with the help of counting  unit square  

38. The NCF (205) considers that Mathematics involves  ‘a certain way of thinking and reasoning’.  From the statements given below, pick out on which  does not reflect the above principle:  

A. Giving students set formulae to solve the numerical  questions  
B. The way the material presented in the textbooks is  written  
C. The activates and exercises chosen for the class  
D. The method by which it is taught

 

40. 407928 is read as  

A. Four lakh seven thousand nine hundred twenty  eight  
B. Four lakh seventy nine thousand twenty eight  
C. Forty seven thousand nine hundred twenty eight  
D. Forty thousand nine hundred twenty eight  

 

41. Sequence the following tasks as they are taken up  while developing the concept of measurement:  
1. Learners use standard units to measure length.  
2. Learners use non-standard units to measure length.  
3. Learners verify objects using simple observation.  
4. Learners understand the relationship between metric  units.  

A. 4, 1, 3, 2 
B. 1, 2, 4, 3  
C. 2, 1, 3, 4 
D. 3, 2, 1, 4  

 

42. If an operator Å is defined as  
4⊕3 = 4 + 5 + 6  
5⊕4 = 5 + 6 + 7 + 8  
6⊕4 = 6 + 7 + 8 + 9  
what will n 8 be equal to?  

A. n + 36 
B. n + 28  
C. 8n + 28
D. 8n + 36  

44. To be a “god” mathematician one must be able to  

A. master the techniques of answering questions  
B. memories most of the formulae  
C. solve the problem in no time  
D. understand, apply and make connections across  the concepts  

45. The weight of some mangoes is 2 kg 60 g and that  of some apples is 1 kg 450 g. The weight of the  mangoes is greater than that of the apples by  

A. 150 g 
B. 4 kg 50 g  
C. 1 kg 150 g
D. 1 kg 20 g  

 

46. The chapters in the NCERT textbook of mathematics  of Class-IV have tiles like “The Junk Seller”, “Trip to  Bhopal”, “The Way the World Looks”.  This shift has ben done to  

A. know about selling junk and traveling  
B. challenge the students to guess the mathematical  content in the chapters  
C. make them understand differently  
D. make it interesting by relating it to everyday life  

 

49. To introduce the concept of fractions, a teacher can  begin with  

A. identifying fractional parts of things around them  
B. identifying numerators and denominators of  different fractions  
C. finding fractions on a number line  
D. writing fractions in the form of  a/b where b≠0  

51. The length of a rectangle is ‘l’ and its width is half of  its length. What will be the perimeter of the rectangle  if the length is doubled keeping the width same ?  

A. 3l 
B. 4l  
C. 5l
D. 6l  

52. Which is true for a hexagonal pyramid ?  

A. It has six hexagonal faces joined by six rectangular  faces  
B. It has six faces and each face is a hexagon  
C. It has a hexagonal base with six triangular faces  meting at a point  
D. It has two hexagonal faces and six rectangular faces  

 

53. How many 4-digit numbers are there in the Hindu Arabic Numeration System ?  

A. 900
B. 9  
C. 899 
D. 99  

 

55. The number 49532 rounded of to the nearest thousand  is  

A. 500
B. 4900  
C. 4950 
D. 4100  

 

56. In the following, which is the greatest number ?  

A. (2 + 2 + 2)² 
B. (4)²  
C. (2 × 2 × 2)² 
D. [(2 + 2)²]²  

 

58. When teaching addition of fractions, a teacher came  across the following error
1/2 + 1/3 = 2/5
 What remedial action can the teacher take in such a  situation?  

A. Help the child to understand the concept of LCM
B. Ask the child to practice as much as she can  
C. No intervention is needed because she will  understand as she grows  
D. Help the child to understand the magnitude of  each fraction  

 

59. Vikas teaches mathematics to a class of 56 students.  He believes that conducting a test is effective if the  feedback is given immediately. He conducted a short  class test of 10 marks. What is the best possible way  of giving the feedback effectively ?  

A. Pick out any copy at random and discus the method  followed in the copy on the board  
B. He can let the students check each other’s answer  
C. He can explain the solution of each problem on  the board and ask the students to check their answer  on their own  
D. He can have a whole class discussion on ways in  which they have got their solutions and which is  the effective strategy to arrive at he correct answer  

 

60. When teaching ‘shapes’, a teacher can plan a trip of  historical places as  

A. shapes are an integral part of any architecture and  such trips encourage connections across disciplines  
B. she has completed most of the syllabus well in  time and needs to provide leisure  
C. it would be a god break from the routine  mathematics class and an opportunity to improve  communicative skills  
D. field trips have ben recommended by CBSE, so  they are a must 

 

 

PART - III / भाग - III

---

Direction : Answer the following questions (Q. Nos 61 to 90) by selecting the correct/most appropriate options.
निर्देश : निम्नलिखित प्रश्नों (प्रश्न संख्या 31 से 60) के उत्तर सही/सबसे उपयुक्त विकल्पों का चयन करके दीजिए।

61. Which of the following statements about assignments  is correct?   

A. Assignments can be done by parents, brothers  or sisters depending on the talent that they  poses  
B. Assignments need to be given as classwork  followed by homework every day to provide variety  and practice  
C. Assignments should be the only method of  assessment  
D. Assignments provide learners an opportunity to  search for information, construct their own ideas  and articulate them  

 

62. Simple experiments and demonstrations can be  performed in the EVS class  

A. to control the students to ensure discipline in the  class  
B. to enable children to learn on their own and sharpen  their observation skills  
C. to follow what is being done in the senior class  
D. to discus ideas, record and analyse observations  on the basis of questions raised by students  

63. Durga lives in a village and cooks food on a Chula  (earthen stove) using wood or cow dung cakes as fuel.  She has ben suffering from severe cough for the last  three months. This may be due to the  

A. old age and pollution inside and outside her  hut  
B. carbon monoxide produced by burning fuel which  may have ben deposited in her respiratory  tract  
C. sot produced by burning the fuels which may  have ben deposited in her respiratory tract  
D. smoke produced by burning fuels which may have  caused her allergy  

64. A school planed an educational trip for Class-V  students to Rajasthan. What would be your expectation  from the children during the visit?  

A. They should observe everything without asking  questions about it  
B. They should enjoy themselves  
C. They should observe keenly, make notes and share  their observations with other students and the  teacher  
D. They should note down their questions, if any, and  ask the parents after reaching home  

65. Rina separated the garbage from the house into two  piles as shown below:  banana skin  vegetable peels  dried leaves  newspapers  jam bottles  sauce bottle  used toothpaste  tube  plastic toys  Rina has separated the garbage waste into two piles  depending on the criteria  

A. have odor/are odorless  
B. can be decomposed/cannot be decomposed  
C. can be recycled/cannot be recycled  
D. are household/industrial waste  

66. After the lunch break, while teaching EVS, you find  that students are not acing interest in the lesson. What  would you do?  

A. Ask them to put their heads down on the desk and  relax  
B. Use audio-visual aids based on multiple intelligences to make the lesson interesting  
C. Change the topic immediately  
D. Take the children out to play in the ground  

67. As an EVS teacher, you plan to take the students to the  zoo. Which of the following activates would you not  allow the students to undertake?  

A. Try to find out the food taken up by different  animals at the zoo  
B. Collect photographs of the animals they expect to  se at the zo  
C. Take their drawing books along with them to draw what they se at the zoo  
D. Take along lots of eatables for the animals at the  zoo  

68. The concept of ‘sed germination’ can be taught best  by  

A. showing photographs of sed germination  
B. showing germinated seeds to the class and  explaining the process of germination  
C. presenting the germination stages through drawings  on the board  
D. asking the students to perform an activity to snowsheds, observe different stages and draw them  

 

69. Mira and Diva are young girls. Mira likes to eat  samosas, cutlets and bread. Divya, on the other hand,  takes an iron deficient diet. Which of the following disorders are Mira and Divya likely to suffer from,  respectively?  

A. Scurvy and anemia  
B. Anaemia and night blindness  
C. Obesity and anaemia  
D. Obesity and scurvy  

 

70. A lemon sinks in normal water but floats in salty water  because the density of  

A. lemon decreases in salt water  
B. salt water is more than normal water  
C. normal water is more than salt water  
D. lemon increases in salt water  

 

71. Coked rice can be preserved for a longer time in a  refrigerator because  

A. refrigerators contain certain chemicals which kill  the microbes  
B. microbes become inactive at low temperature  
C. microbes are destroyed and killed at low  temperature  
D. moisture content in the food is reduced at low  temperature  

72. Malaria can be detected by testing the blood for the  presence of  

A. Plasmodium in red blood cells  
B. ruptured liver cells in blood  
C. larvae of mosquito in blood  
D. eggs of mosquito in red blood cells  

 

73. The use of poems and story telling to explain concepts  in an EVS class helps to  

A. channelize the energies of the students in the right  direction  
B. make the lesson enjoyable and interesting  
C. promote the ability to imagine and explore the  nature of the world at the local and global level  
D. take care of the language and cultural diversity  among learners  

74. Chipko Movement was strengthened under the  leadership of  

A. Sunder Lal Bahuguna
B. Amrita Devi Bishnoi  
C. Medha Patkar 
D. A.K. Banerje  

 

75. Vitamins are substances  

A. that increase our metabolic rate leading to loss of  weight  
B. required as medicines to make us healthy  
C. that build muscles to keep us strong  
D. required in small quantiles to prevent deficiency  diseases  

 

76. In rural areas, cow dung is used to coat the floor and  walls of huts to  

A. keep the insects away  
B. make them smooth and clean  
C. make them rough to increase friction  
D. give a natural color to the floor  

 

77. A farmer wanted to separate the grains from the chaff.  This can be achieved by the process called  

A. Handpicking 
B. Threshing  
C. Winnowing
D. Harvesting  

 

78. Which one of the following is not an objective of  including riddles and puzzles in the EVS textbook?  

A. To develop curiosity and ability to think creatively  
B. To develop critical thinking ability in students  
C. To develop reasoning ability in students  
D. To confuse the mind of the students and let them enjoy the confusion  

 

79. Giving importance to individual experiences of  children in an EVS class will benefit the teacher  

A. to save her energy as children enjoy talking  
B. to know the unique experiences of children  
C. to help and improve the language and  communication skills of the children  
D. to connect the subject to the learners’ experiential  world and promote reflection and learning  

 

80. To make children aware of different kinds of fuel, a  teacher can  

A. discus with children about possible kinds of fuel  that can be used for coking, along with a short film 
B. show pictures of fuels on a chart  
C. ask children to list different fuels  
D. show some samples of fuels in the class  

 

81. The skills required to read a map include  

A. ability to understand relative position of places,  distances and directions  
B. excellent drawing and painting skills  
C. ability to use calculations and sketch positions on  a globe  
D. excellent communication skills to draw out the  expressive ability  

 

82. It has ben observed that the process of digestion is  faster inside the stomach than outside because  

A. the food is churned in the stomach thereby  increasing the surface area for quicker enzyme action  
B. the digestive juices inside the stomach are acidic,  while outside they are alkaline  
C. the amount of digestive juices produced in the  stomach in the presence of food is much more  
D. the digestive juices when kept outside the stomach  become inactive  

83. The idea of showing a sample of a railway ticket in the  EVS textbook is to  

A. give them an opportunity to interact with real  information and develop the skill of observation  
B. give the students an idea of the rail fare  
C. provide them the knowledge of various  abbreviations used in the ticket  
D. enhance the skills of students to arrive at  conclusions 

 

84. Which of the following statements is not an objective  of teaching EVS at the primary level?  

A. To internalize the values of concern for life and  environment  
B. Arouse curiosity about the natural and social  environment  
C. Engage in exploratory and hands-on activates that  lead to the development  
D. To load learners with terms and definitions for  assessment  

85. An egret bird is often seen on a buffalo's back. This  is because the egret  

A. feds on insects present in the gras  
B. loves to sing while siting on the buffalo's back  
C. rests after flying for a while  
D. feds on parasites on the buffalo's back  

 

86. Which of the following represents one of the objectives  of teaching EVS at Primary School?  

A. To connect he experiences of the learners in school  with the outside world  
B. To make learners aware of technical terms and  definitions  
C. To aces technical terms related to EVS  
D. To inform the learners about he books they should  read to expand their knowledge  

87. The difference between boiling and evaporation is that  

A. changing of boiling liquid into vapor can be seen  but evaporation cannot be seen  
B. boiling causes a change of state of water while  evaporation does not  
C. evaporation can take place at any temperature while  boiling cannot  
D. boiling causes reduction in volume of liquid while  evaporation does not  

 

88. A man blood group ‘O’ marries a woman with blood  group ‘A’. The chance of their first child having blood  group ‘O’ is  

A. 75% 
B. 50%  
C. 10% 
D. 25%  

89. A Shooting Star is a  

A. star which moves with a constant sped  
B. shining object which moves with a constant sped  in the atmosphere  
C. star with a tail at the end  
D. meteoroid which catches fire as it enters the Earth’s  atmosphere  

90. At the primary stage, assessments should consist of  

A. home assignments and class assignments every  week to rate young learners under the categories of  pas or fail  
B. continuous and unstructured teacher observations  to be shared with learners and parents  
C. formal tests and games done every week and  recorded in the Report Card  
D. half-yearly and annual examinations at the end of  the year 

 

PART - IV

---

IMPORTANT : Candidates should attempt questions from Part-IV (Q. No. 91 - 120), if they have  opted for ENGLISH as LANGUAGE - I only.

 

91. Mary, a young teacher, believes in personalized  learning because she thinks that  

A. children must enjoy their learning  
B. every person must be exposed to learning  
C. every learner is unique and needs to be given a  chance to develop to the best of their ability  
D. al learners must learn on their own  

 

92. Read the two sentences given below:
 The lizard ate the fly.
 The fly ate the lizard.
 A teacher can use this example to explain that  

A. they are a collection of words  
B. there is no difference in the two sentences because  both have the same words  
C. when subject and object change positions, the  meaning of the sentence changes  
D. they are examples of reported speech  

 

93. Lena uses Big Reading Boks in her language class  to  

A. use them for big students of different ages  
B. allow students to read at home  
C. ensure books carry a lot of information  
D. use these illustrated colorful books for reading  together  

 

94. The Right of Children to Free and Compulsory  Education Act, 209 stipulates that learning should  be  

A. supported by extra coaching  
B. restricted to co-scholastic subjects  
C. carefully monitored by frequent testing  
D. through activates in a child-friendly manner  

 

95. A teacher can cater to the learning styles of al the  children by  

A. employing a variety of teaching methods and  modes of assessment which cater to diversity among  learners
B. teaching every lesson thoroughly and revising the  lessons  
C. testing the children frequently  
D. advising the children to join drawing/dance/music  class  

96. Grammar should be taught by  

A. enabling practice in context  
B. asking students to learn rules  
C. making learners do written assignments  
D. giving clear explanations  

97. As part of a class project, a teacher planed a salad  fruit celebration day in which al learners needed to  participate. The boys protested as they felt that boys  do not cook. The teacher should  

A. respect the sentiments of the boys and allow them  not to participate in the class project  
B. ignore such protests and tell the boys what she  thinks of their bias  
C. complain to the head of the school seeking action  against the boys  
D. make an attempt to counsel the boys, impressing  upon them that gender stereotyping is not  healthy 

98. Children who are differently abled join a new school.  Teachers give different reactions. Which one reflects  the concept of inclusive education?  

A. “Such children should go to special schools where  they will learn better.”  
B. “Oh! How can I teach children who cannot even  read?”  
C. “I’m worried that my class may not accept these  children and some of the mischievous children  may even harm the poor kids.”  
D. “God, it will provide a god opportunity for the  children to learn to help each other and be  supportive.”  

99. A child studying in Class-II says: “I ranked the  water.” It indicates that the child  

A. is careless and needs to be told that she should be  conscious of such errors  
B. has not learnt grammar rules properly  
C. should memories the correct sentence  
D. has over-generalised the rule for making past ensue  verbs, showing that learning is taking place  

 

100. How will a teacher best teach ‘writing’ skills to a  class?  

A. By asking students to learn articles and rewrite  them  
B. By brainstorming ideas and asking students to write  in their own words  
C. By asking students to write neatly  
D. Through dictation  

 

101. Rita often makes errors in Subject-Verb concord. The  teacher can help her by  

A. asking Ritu to write the rules ten times in her  notebook  
B. taking up many examples for the entire class and  paying special attention to Ritu  
C. explaining to her the rules of grammar  
D. asking Ritu to learn the rules and scolding her  

 

102. Lalita, a teacher of young learners, provides them with  opportunities to play with clay, water and sand so as  to  

A. dirty their hands so that they may learn to wash  them  
B. build fine motor skills, especially of the fingers  and thumb  
C. encourage play with no other objective  
D. please them and make them happy  

103. Ria is unable to pronounce the words ‘smile’ and  ‘school’ clearly. As her teacher, what will you do?  

A. Asking the entire class to repeat the words and  appreciating Ria when she repeats them correctly  
B. Make Ria repeat the ‘words’ many times  
C. Make Ria understand the meaning and sound  pattern and get the class as a whole to listen to  these words through an audio-visual medium  
D. Humiliate Ria by isolating her and asking her to  repeat the words  

104. In a diverse classroom, learners find it difficult o speak  and write god English and often lapse into their  mother-tongue because  

A. they are slow learners  
B. they are not motivated to learn  
C. they lack enough competence and the structures of  the two languages are different  
D. they do not have the ability to learn English  

105. The spoken skills in a language teaching clanswoman be developed through  

A. group activities where learners can talk in  whichever language they would like to  
B. engaging in small talk as confident aggressive  learners  
C. emotionally connecting with learners  
D. enabling activates with a focus on conversation  skills leading to communicative competence

 

Directions: Read the poem given below and answer the  questions that follow (Q. No. 106 to 11) by selecting the  most appropriate option.  

On A Tired Housewife  
Here lies a por woman who was always tired,  
She lived in a house where help wasn’t hired:  
Her last words on earth were: ‘Dear friends,  
I am going 
To where there's no cooking, or washing, or sewing. 
For everything there is exact to my wishes, 
For where they don't eat there's no washing of dishes.
I'll be where loud anthems will always be ringing. But having no voice I'll be quit of the singing.
Don't mourn for me now, don't mourn for me never, I am going to do nothing for ever and ever."
Anonymous

106. The woman described in the poem

A. worked in the house of a rich man
B. was very busy doing chores
C. was no more
D. lived in her own house

 

107. The woman was always tired because

A. she had hardly anything to eat
B. she was physically very weak
C. she was suffering from a serious ailment
D. she did all the household work without any help

108. The woman wanted to go to a place where

A. people would sincerely mourn for her
B. people didn't sing or dance
C. people didn't cook, wash or sew
D. people would take good care of her

109. The woman's account in the poem shows

A. how we should help each other
B. how overworked a housewife is
C. that there is no work in heaven
D. how a woman can escape from work

 

110. 'For everything there is exact to my wishes, In this line, the word 'exact' can be interpreted to mean

A. leading
C. contributing
B. contrary
D. according

111. The rhyme pattern in the poem is

A. aa, ab, be, cd, de
B. ab, ab, ab, ab, ab
C. aa, ab, cd, cd, ce
D. aa, bb, cc, dd, ee

Directions: Read the passage given below and answer the questions that follow (Q. No. 112 to 120) by selecting the most appropriate option.

1. ⁠Max Weber laid the foundation for my belief that decent and hard-working people with high aspirations make great nations, no matter what the odds are. This was the first piece of the development puzzle for me. Mahatma Gandhi opened my eyes to the importance of good leadership in raising the aspirations of people, making them accept sacrifices to achieve a grand vision, and most importantly, in converting that vision into reality. He unleashed the most powerful instrument for gaining trust-leadership by example. He ate, dressed, travelled and lived like the poor. Walking the talk was extremely important to the Mahatma who understood the pulse of our people like no other Indian leader. The biggest lesson for me from Gandhi's book and life is the importance of leading by example. I realised fairly early that this was the second piece of the development puzzle.

2. ⁠Frantz Fanon's book on the coloniser mindset of elites in a post-colonial society opened my eyes to the role of the bureaucracy and the elite in decelerating the progress of the poor and the disenfranchised. The colonial mindset of the 'dark elite in white masks' in a post-colonial society-the mindset that the ruled and the rulers have different sets of rights and responsibilities with a huge asymmetry in favour of the rulers-was indeed the third piece of the development puzzle. I see this attitude of the Indian elite every day in how they send their children to English medium schools while forcing the children of the poor into vernacular schools, extol the virtues of poverty while living in luxury, and glorify the rural life while they sit comfortably in cities. Source: A Better India, A Better World' -N.R. Narayana Murthy (Adapted)

 

112. The main purpose of the author in the above passage is to

A prioritise goals for only economic development of India
B. discuss the different writers he has read
C. argue why India should not be considered a developed country
D. delineate the lessons he has learnt for the development of a nation

113. The first piece of the development puzzle, according to the author, is

A. the need for making people understand the importance of leading an idealistic and simple life
B. creating a team of industrious people for a national cause
C. the importance of decent, inspired and industrious people for a nation's development
D. imbuing the citizens of the country with decency and aspirations

114. Mahatma Gandhi proved that only leadership by example can

A. inspire people to eat, dress, travel and live like the poor
B. mobilise the people of a country against colonial rule
C. fully and properly understand the pulse of the people of a country
D. gain the trust of the people so that they are willing to make sacrifices for a larger cause

115. The expression 'walking the talk' means

A. practising what one preaches
B. addressing public gatherings in an election campaign
C. talking to the common people by mingling with them
D. being diplomatic in one's behaviour and words

116. The colonial mindset of dark elite in white masks with reference to the passage is

A. the bureaucratic practice of according topmost priority to confidentiality in official dealings
B. discriminating people on the basis of the colour of their skin
C. an assumption that the administrators and politicians have more rights and privileges than the common people
D. looking down upon the poor and the disenfranchised

117. Extolling 'the virtues of poverty while living in luxury' is an instance of

A. the need to make people adopt a simple life
B. the hypocrisy of the people of our country
C. practising what you preach
D. the ideal of a good government

118. 'I realised fairly early that this was the second piece of the development puzzle.'
The underlined part of this sentence is a/an

A. Verb clause
B. Adjective clause
C. Adverbial phrase
D. Noun clause

 

119. Pick out a word or phrase from the second paragraph of the passage that means the same as to make (something) go slower'.

A. vernacular
B. disenfranchised
C. dark elite
D. decelerating

120. 'Development' is a noun with 'ment' as a suffix. Which of the following will become a noun if we add the suffix -ment' to it?

A. Endure
C. Enter
B. Extort
D. Enchant

 

भाग - IV

---

महत्वपूर्ण : परीक्षार्थी भाग IV (प्र.सं. 91 से 120) के प्रश्नों के उत्तर केवल तभी दें यदि उन्होंने भाषा - I का विकल्प हिन्दी चुना हो।

Translate (AI) = English to Hindi Version

 

91. मैरी, एक युवा शिक्षिका, व्यक्तिगत शिक्षण में विश्वास करती है क्योंकि वह सोचती है कि  

A. बच्चों को अपनी शिक्षा का आनंद लेना चाहिए  
B. हर व्यक्ति को सीखने का अवसर मिलना चाहिए  
C. प्रत्येक शिक्षार्थी अनोखा होता है और उसे अपनी क्षमताओं का सर्वश्रेष्ठ विकास करने का अवसर दिया जाना चाहिए  
D. सभी शिक्षार्थियों को स्वंय ही सीखना चाहिए  

 

92. नीचे दिए गए दो वाक्य पढ़ें:  
छिपकली ने मक्खी को खा लिया।  
मक्खी ने छिपकली को खा लिया।  
एक शिक्षक इसका उपयोग यह समझाने के लिए कर सकता है कि  

A. यह शब्दों का संग्रह है  
B. इन दोनों वाक्यों में कोई अंतर नहीं है क्योंकि दोनों में एक ही शब्द हैं  
C. जब कर्ता और कर्म अपनी स्थिति बदलते हैं, तो वाक्य का अर्थ बदल जाता है  
D. ये अप्रत्यक्ष वाक्य के उदाहरण हैं  

 

93. लीना अपनी भाषा कक्षा में बिग रीडिंग बुक्स का उपयोग करती है  

A. अलग-अलग उम्र के बड़े छात्रों के लिए उनका उपयोग करने के लिए  
B. छात्रों को घर पर पढ़ने की अनुमति देने के लिए  
C. यह सुनिश्चित करने के लिए कि पुस्तकों में बहुत सारी जानकारी हो  
D. इन चित्रित रंगीन पुस्तकों का एक साथ पढ़ने के लिए उपयोग करने के लिए  

 

94. बच्चों का मुफ्त और अनिवार्य शिक्षा अधिकार अधिनियम, 2009 यह निर्दिष्ट करता है कि शिक्षण  

A. अतिरिक्त कोचिंग से समर्थित होना चाहिए  
B. सह-शैक्षिक विषयों तक सीमित होना चाहिए  
C. बार-बार परीक्षण द्वारा सावधानीपूर्वक निगरानी की जानी चाहिए  
D. बाल-मित्रतापूर्ण तरीके से गतिविधियों के माध्यम से होना चाहिए 

 

95. एक शिक्षक सभी बच्चों की सीखने की शैलियों को इस प्रकार पूरा कर सकता है  

A. शिक्षण विधियों और मूल्यांकन मोड की विविधता का उपयोग करके, जो शिक्षार्थियों में विविधता को पूरा करती है  
B. हर पाठ को पूरी तरह से पढ़ाकर और उन्हें दोहराकर  
C. बच्चों का बार-बार परीक्षण करके  
D. बच्चों को चित्रकला/नृत्य/संगीत कक्षा में शामिल होने की सलाह देकर  

 

96. व्याकरण इस प्रकार सिखाया जाना चाहिए  

A. संदर्भ में अभ्यास सक्षम करके  
B. छात्रों को नियम सीखने के लिए कहकर  
C. शिक्षार्थियों को लिखित असाइनमेंट करने के लिए मजबूर करके  
D. स्पष्ट व्याख्या प्रदान करके  

 

97. एक कक्षा परियोजना के भाग के रूप में, एक शिक्षक ने सलाद फल उत्सव का आयोजन किया जिसमें सभी शिक्षार्थियों को भाग लेना आवश्यक था। लड़कों ने विरोध किया क्योंकि उनका मानना था कि लड़के खाना नहीं बनाते। शिक्षक को  

A. लड़कों की भावनाओं का सम्मान करना चाहिए और उन्हें परियोजना में भाग नहीं लेने देना चाहिए  
B. ऐसे विरोधों को नज़रअंदाज करना चाहिए और लड़कों को उनके पूर्वाग्रह के बारे में बताना चाहिए  
C. स्कूल के प्रधान से शिकायत करनी चाहिए और लड़कों के खिलाफ कार्रवाई की मांग करनी चाहिए  
D. लड़कों को परामर्श देने का प्रयास करना चाहिए, यह समझाते हुए कि लिंग आधारित पूर्वाग्रह स्वस्थ नहीं है  

 

98. जब विकलांग बच्चे एक नए स्कूल में शामिल होते हैं और शिक्षक अलग-अलग प्रतिक्रिया देते हैं, तो निम्नलिखित में से कौन-सा समावेशी शिक्षा की अवधारणा को दर्शाता है?  

A. "ऐसे बच्चों को विशेष स्कूलों में जाना चाहिए जहां वे बेहतर सीख सकते हैं।"  
B. "अरे! मैं ऐसे बच्चों को कैसे पढ़ाऊं जो पढ़ भी नहीं सकते?"  
C. "मुझे चिंता है कि मेरी कक्षा इन बच्चों को स्वीकार नहीं करेगी और कुछ शरारती बच्चे इन गरीब बच्चों को नुकसान पहुंचा सकते हैं।"  
D. "यह बच्चों को एक-दूसरे की मदद करना और सहायक बनना सिखाने का अच्छा अवसर प्रदान करेगा।"  

 

99. कक्षा-द्वितीय में पढ़ने वाला एक बच्चा कहता है: "मैंने पानी पीया।" यह दर्शाता है कि बच्चा  

A. लापरवाह है और उसे बताया जाना चाहिए कि उसे ऐसे गलतियों के प्रति सचेत रहना चाहिए  
B. व्याकरण के नियमों को सही तरीके से नहीं सीखा है  
C. सही वाक्य को याद करना चाहिए  
D. क्रिया के भूतकाल बनाने के नियम को अधिक सामान्यीकृत कर रहा है, जो यह दिखाता है कि सीखने की प्रक्रिया हो रही है  

 

100. एक शिक्षक कक्षा में 'लेखन' कौशल को सबसे अच्छे तरीके से कैसे सिखाएगा?  

A. छात्रों को लेख याद करके उन्हें फिर से लिखने के लिए कहकर  
B. विचार-मंथन करके और छात्रों को अपने शब्दों में लिखने के लिए कहकर  
C. छात्रों को साफ-सुथरे तरीके से लिखने के लिए कहकर  
D. डिक्टेशन के माध्यम से  

 

101. रिता अक्सर कर्ता-क्रिया सामंजस्य (Subject-Verb Concord) में गलतियां करती है। शिक्षक उसकी मदद कैसे कर सकता है?  

A. रिता को अपने नोटबुक में नियमों को दस बार लिखने के लिए कहकर  
B. पूरे कक्षा के लिए कई उदाहरण लेकर और रिता पर विशेष ध्यान देकर  
C. उसे व्याकरण के नियमों को समझाकर  
D. रिता को नियम सीखने और उसे डांटकर  

 

102. ललिता, युवा शिक्षार्थियों की एक शिक्षिका, उन्हें मिट्टी, पानी और रेत से खेलने के अवसर देती है ताकि  

A. उनके हाथ गंदे हों और वे उन्हें धोना सीखें  
B. खासकर अंगुलियों और अंगूठे के, उनकी सूक्ष्म मोटर कौशल को विकसित किया जा सके  
C. खेलने को बिना किसी अन्य उद्देश्य के प्रोत्साहित किया जा सके  
D. उन्हें खुश करने और प्रसन्न करने के लिए  

 

103. रिया 'smile' और 'school' जैसे शब्दों का स्पष्ट उच्चारण करने में असमर्थ है। एक शिक्षक के रूप में, आप क्या करेंगे?  

A. पूरे कक्षा को शब्दों को दोहराने के लिए कहेंगे और रिया की सराहना करेंगे जब वह सही तरीके से दोहराएगी  
B. रिया से इन शब्दों को कई बार दोहराने के लिए कहेंगे  
C. रिया को शब्दों के अर्थ और ध्वनि पैटर्न को समझाएंगे और पूरे कक्षा को इन शब्दों को ऑडियो-विजुअल माध्यम से सुनने के लिए कहेंगे  
D. रिया को अपमानित करेंगे और उसे अलग करके शब्दों को दोहराने के लिए कहेंगे  

 

104. एक विविध कक्षा में, शिक्षार्थियों को अच्छी अंग्रेजी बोलने और लिखने में कठिनाई होती है और वे अक्सर अपनी मातृभाषा में चले जाते हैं क्योंकि  

A. वे धीमे शिक्षार्थी हैं  
B. वे सीखने के लिए प्रेरित नहीं हैं  
C. उनके पास पर्याप्त क्षमता नहीं है और दोनों भाषाओं की संरचना अलग है  
D. उनमें अंग्रेजी सीखने की क्षमता नहीं है  

 

105. भाषा शिक्षण कक्षा में बोले गए कौशल को कैसे विकसित किया जा सकता है?  

A. समूह गतिविधियों के माध्यम से जहां शिक्षार्थी अपनी पसंद की किसी भी भाषा में बात कर सकते हैं  
B. आत्मविश्वासी आक्रामक शिक्षार्थियों के रूप में हल्की बातचीत में संलग्न होकर  
C. शिक्षार्थियों के साथ भावनात्मक रूप से जुड़कर  
D. संवादी कौशल पर ध्यान केंद्रित करने वाली गतिविधियों के माध्यम से जो संवादात्मक क्षमता की ओर ले जाती है  

 

 

 

PART - V

---

IMPORTANT : Candidates should attempt questions from Part - V (Q. No. 121 - 150), if they have  opted for ENGLISH as LANGUAGE - II only.

Translate (AI) = Hindi to English Version

 

121. What should the environment of a language class be like?  

A. Where the teacher speaks and the children listen attentively  
B. Where excessive emphasis is given to linguistic accuracy  
C. Where quotes are written on the walls  
D. Where children get ample opportunities to express and listen to their ideas  

 

122. Ankita, a first-grader, often mispronounces words with 'ड़'. What will you do?  

A. Provide Ankita with a list of words containing 'ड़'.  
B. Ask Ankita to repeat 'ड़' words after you.  
C. Present 'ड़' words naturally and patiently help her practice speaking.  
D. Give her a CD to listen to words with 'ड़'.  

 

123. What type of questions are not helpful in assessing children's understanding after teaching a lesson?  

A. Questions that connect the lesson to their personal experiences  
B. 'Why' or 'How' type questions  
C. Questions like 'What is the moral of the story?'  
D. 'If-then' type questions  

 

124. Two-year-old children often use telegraphic speech. What does telegraphic speech mean?  

A. Using English words  
B. Using short sentences  
C. Expressing key meanings with two-word combinations of nouns, verbs, adjectives, etc.  
D. Using words commonly found in telegrams  

 

125. What kind of children's literature is appropriate at the primary level?  

A. Literature written by famous authors  
B. Literature that includes repetition of words and events  
C. Only poems  
D. Only stories  

 

126. What is the main challenge in language teaching in an inclusive classroom?  

A. Lack of appropriate teaching materials  
B. Variation in students' abilities  
C. Different interests among students  
D. Lack of creating a suitable language environment  

 

127. In a multicultural classroom at the primary level, children acquire the target language environment by:  

A. Gradually practicing creative use of the language  
B. Recognizing it in correct or incorrect forms  
C. Assessing the grammatical accuracy of rules  
D. Comparing the target language with their own language  

 

128. What kind of poems do primary-level children prefer?  

A. Poems that convey a moral  
B. Poems with rhythm  
C. Poems necessarily about kings and queens  
D. Poems without rhymes  

 

129. Radhika often writes 'लड़का' as 'लका' or 'कमाई होने लगी' as 'कमाई होगी'. What does this indicate?  

A. She needs improvement in her writing skills.  
B. Radhika lacks knowledge of vowel symbols.  
C. Radhika's thoughts move faster than her writing ability.  
D. Radhika does not pay attention while writing.  

 

130. Rahul stammers whenever asked to answer in class. What could be the reason?  

A. Rahul does not know the correct answer.  
B. It is a habit of Rahul.  
C. Rahul feels psychological pressure when speaking in front of a large group.  
D. Rahul does this deliberately to avoid answering.  

 

131. Receptive skills include:  

A. Speaking, writing  
B. Listening, reading  
C. Reading, writing  
D. Listening, speaking  

 

132. Which of the following is not necessarily an objective of language teaching at the primary level?  

A. Developing the ability to express ideas in different contexts and situations  
B. Developing the ability to use figurative language  
C. Developing human values  
D. Understanding the correct meanings of words used in various contexts  

 

133. Which methods are most helpful in developing 'listening-speaking' skills at the primary level?  

A. Poetry recitation and language lab  
B. Role-playing and news reading  
C. Role-playing and conversations  
D. Storytelling and dictation  

 

134. What is most helpful in keeping a record of children's gradual language development?  

A. Portfolio  
B. Answer sheets from written exams  
C. Notebooks  
D. Teacher's diary  

 

135. Some students in the class use incorrect spelling while writing. What will you do?  

A. Ask them to write the correct spelling ten times.  
B. Make them aware of their mistakes.  
C. Mark incorrect spellings with a red circle or cross.  
D. Treat it as a natural process and create a print-rich environment in the classroom.  

 

भाग - V

---

महत्वपूर्ण : परीक्षार्थी भाग V (प्र.सं. 121 से 150) के प्रश्नों के उत्तर केवल तभी दें यदि उन्होंने भाषा - II का विकल्प हिन्दी चुना हो।

निर्देशः निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर देने के लिए सबसे उचित विकल्प चुनिए।

121. भाषा की कक्षा का माहौल कैसा होना चाहिए

A. जहाँ शिक्षक बोले और बच्चे ध्यान से सुनें
B. जहाँ भाषागत शुद्धता पर अत्यधिक बल हो
C. दीवारों पर सूक्तियाँ लिखी हों
D. जहाँ बच्चों को उनकी बात कहने और सुनने के अधिकाधिक अवसर मिलें

 

122. पहली कक्षा में पढ़ने वाली अंकिता अक्सर 'ड़' वाले शब्दों को गलत तरीके से बोलती है। आप क्या करेंगे?

A. अंकिता को 'ड़' वाले शब्दों की सूची देंगे।
B. अंकिता को 'ड' वाले शब्दों को अपने पीछे-पीछे दोहराने के लिए कहेंगे।
C. स्वयं 'ड' वाले शब्दों को सहज भाव से उसके समक्ष प्रस्तुत कर उससे धैर्यपूर्वक बोलने का अभ्यास कराएँगे।
D. उसे 'ड़' वाले शब्दों की सी.डी. सुनने के लिए देंगे।

 

123. पाठ पढ़ने-पढ़ाने के बाद किस तरह के सवाल बच्चों की समझ का मूल्यांकन करने में सहायक नहीं होते?

A. पढ़े गए पाठ से जोड़ते हुए अपने निजी अनुभवों को व्यक्त करने वाले प्रश्न
B. 'क्यों', 'कैसे' वाले प्रश्न
C. 'क्या शिक्षा मिलती है?' वाला प्रश्न
D. 'यदि-तो' वाले प्रश्न

 

124. लगभग दो साल के बच्चे तार वाली भाषा (टेलीग्राफिक स्पीच) का प्रयोग करते हैं। तार वाली भाषा का अर्थ है

A. अंग्रेजी शब्दों का उपयोग
B. संक्षिप्त वाक्यों का प्रयोग करना
C. मुख्य अर्थ को व्यक्त करने वाले संज्ञा, क्रिया, विशेषण आदि दो शब्दों वाली अभिव्यक्ति
D. तार में प्रयुक्त होने वाले शब्दों का प्रयोग

 

125. प्राथमिक स्तर पर आप किस तरह का बाल-साहित्य उचित समझते हैं?

A. ऐसा साहित्य जो प्रसिद्ध साहित्यकारों द्वारा लिखा गया हो
B. ऐसा साहित्य जिसमें शब्दों और घटनाओं का दोहराव हो
C. केवल कविताएँ
D. केवल कहानियाँ

 

126. एक समावेशी कक्षा में 'भाषा-शिक्षण' की समस्या है

A. उपयुक्त पाठ्य सामग्री का अभाव
B. विद्यार्थियों की योग्यताओं में भिन्नता होना
C. विद्यार्थियों में असमान रुचि का होना
D. उपयुक्त भाषा-परिवेश का निर्माण न हो पाना

 

127. प्राथमिक स्तर पर बहु-सांस्कृतिक पृष्ठभूमि वाली कक्षा में बच्चे लक्ष्य भाषा के परिवेश से भाषा अर्जित करते हुए

A. धीमे-धीमे भाषा के रचनात्मक प्रयोग का अभ्यास करने लगते हैं
B. उसे शुद्ध-अशुद्ध रूप में पहचानते हैं
C. व्याकरणिक नियमों की शुद्धता को परखते हैं
D. लक्ष्य भाषा की अपनी भाषा से तुलना करते हैं।

128. प्राथमिक स्तर पर बच्चे किस प्रकार की कविताएँ पसंद करते हैं?

A. जो कोई सीख देती हों
B. जिनमें लयात्मकता हो
C. जो अनिवार्य रूप से राजा-रानी से जुड़ी हों
D. जो तुकांत न हों

 

129. राधिका अक्सर 'लड़का' को 'लका', 'कमाई होने लगी' को 'कमाई होगी' लिखना जैसी गलतियाँ कर बैठती है। यह इस ओर संकेत करता है कि

A. उसके लेखन के स्तर में सुधार की आवश्यकता है।
B. राधिका को मात्राओं का ज्ञान नहीं है
C. राधिका के विचारों की तेज गति के साथ उसकी लेखनी नहीं चल पाती
D. राधिका ध्यान से नहीं लिखती

 

130. राहुल को जब भी कक्षा में उत्तर देने के लिए कहा जाता है. वह हकलाने लगता है। इसका क्या कारण हो सकता है?

A. राहुल को सही उत्तर नहीं पता होता
B. यह राहुल की आदत है
C. राहुल बड़े समूह के सामने अपनी बात कहने में मनोवैज्ञानिक दवाव महसूस करता है
D. राहुल जानबूझकर ऐसा करता है ताकि उसे जवाव न देना पड़े 

 

131. ग्राह्यात्मक कौशलों में शामिल हैं

A. बोलना, लिखना
B. सुनना, पढ़ना
C. पढ़ना, लिखना
D. सुनना, बोलना

 

132. इनमें से प्राथमिक स्तर पर भाषा-शिक्षण का कौन-सा उद्देश्य अनिवार्यतः नहीं है?

A. विभिन्न संदर्भों और स्थितियों में अपनी बात व्यक्त करने की कुशलता का विकास
B. भाषा के आलंकारिक प्रयोग की क्षमता का विकास
C. मानवीय मूल्यों का विकास
D. विभिन्न संदभों में प्रयुक्त शब्दों के सही अर्थ ग्रहण करना

 

133. प्राथमिक स्तर पर 'सुनना-बोलना' कौशल के विकास में कौन-सी विधियों अधिक सहायक हैं?

A. कविता-पाठ और भाषा-प्रयोगशाला
B. भूमिका निर्वाह (रोल-प्ले) और समाचार-वाचन
C. भूमिका निर्वाह और बातचीत करना
D. कहानी-कथन और श्रुतलेख

134. बच्चों के भाषा-विकास की क्रमिक प्रगति का रिकॉर्ड रखने में कौन-सा सर्वाधिक सहायक है?

A. पोर्टफोलियो
B. लिखित परीक्षा की उत्तर-पुस्तिकाएँ
C. नोट-बुक
D. शिक्षक-डावरी

 

135. कक्षा में कुछ बच्चे गलत वर्तनी का प्रयोग करते हुए लिखते हैं। आप क्या करेंगे?

A. शब्दों को दस-दस बार सही तरीके से लिखने के लिए कहेंगे
B. बच्चों को उनकी त्रुटियों का अहसास कराएँगे
C. गलत वर्तनी वाले शब्दों पर लाल स्याही से घेरा या क्रॉस लगाएँगे
D. इसे एक सहज और स्वाभाविक प्रक्रिया मानते हुए कक्षा में 'प्रिंट' समृद्ध माहौल का निर्माण करेंगे

 

 

निर्देश : गद्यांश को पढ़कर निम्नलिखित प्रश्नों (प्र.सं. 136 से 144) में सबसे उचित विकल्प चुनिए।

गाँधीजी मानते थे कि सामाजिक या सामूहिक जीवन की ओर बढ़ने से पहले कौटुम्बिक जीवन का अनुभव प्राप्त करना आवश्यक है। इसलिए वे आश्रम-जीवन बिताते थे। वहाँ सभी एक भोजनालय में भोजन करते थे। इससे समय और धन तो बचता ही था, सामूहिक जीवन का अभ्यास भी होता था। लेकिन यह सब होना चाहिए, समय-पालन, सुव्यवस्था और शुचिता के साथ।

इस ओर लोगों को प्रोत्साहित करने के लिए गाँधीजी स्वयं भी सामूहिक रसोईघर में भोजन करते थे। भोजन के समय दो बार घंटी बजती थी। जो दूसरी घंटी बजने तक भोजनालय में नहीं पहुँच पाता था, उसे दूसरी पंक्ति के लिए बरामदे में इंतजार करना पड़ता था। दूसरी घंटे बजते ही रसोईघर का द्वार बंद कर दिया जाता था, जिससे बाद में आने वाले व्यक्ति अंदर न आने पाएँ।

एक दिन गाँधीजी पिछड़ गए। संयोग से उस दिन आश्रमवासी श्री हरिभाऊ उपाध्याय भी पिछड़ गए। जब वे वहाँ पहुँचे तो देखा कि बापू बरामदे में खड़े हैं। बैठने के लिए न बैंच है, न कुर्सी। हरिभाऊ ने विनोद करते हुए कहा, "बापूजी आज तो आप भी गुनहगारों के कठघरे में आ गए हैं।"

गाँधीजी खिलखिलाकर हँस पड़े। बोले, "कानून के सामने तो सब बराबर होते हैं न?"

हरिभाऊ जी ने कहा, "बैठने के लिए कुर्सी लाऊँ, बापू?" गाँधीजी बोले, "नहीं, उसकी जरूरत नहीं है। सजा पूरी भुगतनी चाहिए। उसी में सच्चा आनंद है।"

(स्रोतः गाँधीजी के रोचक संस्मरण
डॉ. कृष्णवीर सिंह)

136. गाँधीजी ने किस बात की पूरी सजा भुगतने की बात की?

A. देर से रसोईघर में पहुँचने की
B. सामूहिक जीवन की
C. आश्रम-जीवन बिताने की
D. गलत नियम बनाने की

137. सामूहिक जीवन बिताने के लिए सबसे महत्वपूर्ण है

A. समूह के लिए बनाए गए नियमों का पालन
B. सब समान स्तर के हों
C. समान विचारधारा होना
D. समूह के सदस्यों की आपसी प्रतिस्पर्धा

 

138. "कानून के सामने तो सब बराबर होते हैं न?" गाँधीजी का यह कथन इस ओर संकेत करता है कि

A. गाँधीजी झेंप गए थे
B. कानून किसी तरह का भेदभाव नहीं करता
C. गाँधीजी पूरी ईमानदारी से नियमों का पालन करने में विश्वास रखते थे
D. कानून के हाथ लंबे होते हैं

139. दूसरी घंटी के बाद रसोईघर का दरवाजा क्यों बंद कर दिया जाता होगा?

A. ताकि लोग समय से भोजन करें और नियम का पालन भी
B. ताकि लोग अंदर न आ सकें
C. ताकि लोग एकाध दिन उपवास कर सकें
D. ऐसा गाँधीजी का निर्देश था

140. सभी भोजनालय में एक साथ भोजन करते थे। इससे

A. सुव्यवस्था रहती थी
B. गाँधीजी और हरिभाऊ जी को बहुत असुविधा हुई
C. सामूहिक जीवन का महत्व पता चलता था
D. केवल धन की बचत होती थी

141. 'शुचिता' शब्द का क्या अर्थ है?

A. सरलता
C. पवित्रता
B. निष्पक्षता
D. निर्मलता

142. इनमें कौन-सा 'इक' प्रत्यय का उदाहरण है?

A. कौटुम्बिक
B. आधिक्य
C. माणिक्य
D. अत्यधिक

143. 'भोजनालय' का संधि-विच्छेद है

A.भोजन + आलय
B. भोजन + लय
C. भोज + नालय
D. भोजन + अलय

144. 'रसोईघर' शब्द है

A. तत्सम
B. रूढ़
C. योगरूद
D. यौगिक

निर्देश: गद्यांश को पढ़कर निम्नलिखित प्रश्नों (प्र. सं. 145 से 150) में सबसे उचित विकल्प चुनिए।

लोक कथाएँ हमारे आम जीवन में सदियों से रची-बसी हैं। इन्हें हम अपने बड़े-बूढ़ों से बचपन से ही सुनते आ रहे हैं। लोक कथाओं के बारे में यह भी कहा जाता है कि बचपन के शुरुआती वर्षों में बच्चों को अपने परिवेश की महक, सोच व कल्पना की उड़ान देने के लिए इनका उपयोग जरूरी है। हम यह भी सुनते हैं कि बच्चों के भाषा के विकास के संदर्भ में भी इन कथाओं की उपयोगिता महत्वपूर्ण है। ऐसा इसलिए कहा जाता है क्योंकि इन लोक कथाओं के विभिन्न रूपों में हमें लोक जीवन के तत्व मिलते हैं जो बच्चों के भाषा-विकास में उल्लेखनीय भूमिका निभाते हैं। अगर हम अपनी पढ़ी हुई लोक कथाओं को याद करें तो सहजता से हमें इनके कई उदाहरण मिल जाते हैं। जब हम कहानी सुना रहे होते हैं तो बच्चों से हमारी यह अपेक्षा रहती है कि ये पहली घटी घटनाओं को जरूर दोहराएँ। बच्चे भी घटना को याद रखते हुए साथ-साथ मजे से दोहराते हैं। इस तरह कथा सुनाने की इस प्रक्रिया में बच्चे इन घटनाओं को एक क्रम में रखकर देखते हैं। इन क्रमिक घटनाओं में एक तर्क होता है जो बच्चों के मनोभावों से मिलता-जुलता है।
(क्या बताती हैं लोक कथाएँ-कमलेश चंद्र जोशी)

 

145. लोक कथाओं में शामिल है

A. लोक की उड़ान
B. पटनाएँ
C. लोक कल्पना
D. लोक जीवन के रंग

146. लोक कथाओं में किस परिवेश की महक की बात की गई है?

A. विद्यालयी परिवेश की
B. ग्रामीण परिवेश की
C. बच्चों के आस-पास मौजूद परिवेश की
D. शहरी परिवेश की

147. बच्चों से हमारी क्या अपेक्षा रहती है?

A. घटनाओं की भाषा को समझना
B. ये कहानी में मजे लें
C. वे कहानी की घटनाओं को याद रखें ताकि आगे की कहानी से जुड़ा जा सके
D. कहानी सुनना

 

148. अनुच्छेद के आधार पर कहा जा सकता है कि इसका मुख्य विन्दु है

A. कहानी में याद रखना जरूरी है
B. लोक कथाएँ हमारे जीवन का हिस्सा हैं
C. लोक कथाओं में लोक तत्व होता है
D. लोक कथाओं के माध्यम से कल्पना, तर्क और भाषा का विकास किया जा सकता है

149. 'परिवेश की महक' पद का अर्थ है

A. परिवेश की कहानियाँ
B. परिवेश की खुशबू
C. परिवेश की गंध
D. परिवेश की विशिष्टताएँ, सीमाएँ

150. 'कहानी की क्रमिक घटनाओं में एक तर्क होता है जो बच्चों के मनोभावों से मिलता-जुलता है।' वाक्य किस ओर संकेत करता है?

A. बच्चे भी कहानी के क्रम में ही सोचते हैं
B. कहानियों बच्चों की मानसिक दशा को दर्शाती हैं
C. बच्चे भी कहानी के बारे में लगभग उसी तरह सोचते हैं जिस तरह कहानी में घटनाएँ घटती हैं
D. कहानियों में एक क्रम होता है

 

PART - IV

---

পৰীক্ষাৰ্থীসকলে যদিহে অসমীয়া বিষয়টো ভাষা - I (Language - I) হিচাপে লৈছে, তেনেহ'লে Part - IV-ৰ (প্রশ্ন নং 91 -ৰ পৰা 120 লৈ) উত্তৰ কৰিব।

Translate (AI) = English to Assamese Version

91. মেৰী, এজনী ডাঙৰীয়া শিক্ষকাই ব্যক্তিগত শিক্ষাৰ বিশ্বাস কৰে কাৰণ তেওঁ ভাবে যে  

A. শিশুৱে শিকিবলগীয়া বস্তু উপভোগ কৰিব লাগে।  
B. প্ৰতিজনক শিকিবৰ বাবে সুযোগ দিব লাগে।  
C. প্ৰতিজন শিক্ষাৰ্থী অনন্য আৰু তেওঁলোকক তেওঁলোকৰ দক্ষতাৰ সর্বোচ্চ সীমালৈ উন্নীত হোৱাৰ সুযোগ দিব লাগে।  
D. সকলো শিক্ষাৰ্থীয়ে নিজৰ মাতৰ ওপৰত শিকিব লাগে।  

 

92. তলত দিয়া দুটা বাক্য পঢ়ক:  
লিজাৰ্ডে মাছিক খালে।  
মাছিয়ে লিজাৰ্ডক খালে।  
এজন শিক্ষক এই উদাহৰণৰ সহায়ত বুজাব পাৰে যে  

A. ই শব্দৰ এক সংগ্ৰহ।  
B. এই দুটা বাক্যৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নাই, কাৰণ দুইটাত একে শব্দ আছে।  
C. বিষয় আৰু কৰ্মৰ স্থান পৰিৱৰ্তন হ'লে বাক্যৰ অৰ্থ পৰিৱৰ্তন হয়।  
D. ই প্ৰতিবেদনমূলক বাক্যৰ উদাহৰণ।  

 

93. লেনাই তেওঁৰ ভাষা শ্ৰেণীত বিগ ৰিডিং বুকচ ব্যৱহাৰ কৰে  

A. বিভিন্ন বয়সৰ ডাঙৰ ছাত্ৰৰ বাবে।  
B. শিক্ষাৰ্থীসকলক ঘৰতে পঢ়াৰ সুযোগ দিবৰ বাবে।  
C. পুস্তকবোৰ তথ্যৰে পৰিপূৰ্ণ হোৱাৰ বাবে।  
D. এই ছবিযুক্ত ৰঙীন পুস্তক একেলগে পঢ়াৰ বাবে।  

 

94. শিশু সকলৰ বিনামূলীয়া আৰু বাধ্যতামূলক শিক্ষা অধিকাৰ আইনৰ ২০০৯ মতে শিক্ষাক  

A. অতিৰিক্ত পৰিকল্পিত শিকনিৰে সহায় কৰিব লাগে।  
B. সহ-পাঠ্য বিষয়সমূহলৈ সীমাবদ্ধ কৰা উচিত।  
C. সাৱধানে প্ৰায় পৰীক্ষা কৰি পৰ্যবেক্ষণ কৰিব লাগে।  
D. শিশু-বান্ধৱ পদ্ধতিত কৰ্মকাণ্ডৰ জৰিয়তে সমৰ্থন কৰা উচিত।  

 

95. এজন শিক্ষক সকলো শিক্ষাৰ্থীৰ শৈলীৰ সোঁমাজ কৰিব পাৰে  

A. শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বৈচিত্র্যৰ প্ৰতি লক্ষ্য কৰি বিভিন্ন শিক্ষণ পদ্ধতি আৰু মূল্যায়ন পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি।  
B. প্ৰতিটো পাঠ ভালদৰে শিকাই আৰু পুনৰাবৃত্তি কৰি।  
C. প্ৰায়ে শিক্ষাৰ্থীসকলক পৰীক্ষা কৰি।  
D. শিক্ষাৰ্থীসকলক অংকন, নৃত্য, সংগীত শ্ৰেণীলৈ যোগদান কৰিবলৈ উপদেশ দি।  

 

96. ব্যাকৰণ শিকোৱা উচিত  

A. প্ৰাসঙ্গিক অনুশীলনৰ জৰিয়তে।  
B. শিক্ষাৰ্থীসকলক নিয়ম শিকিবলৈ ক'লে।  
C. লিখিত অনুশীলন কৰোৱাই।  
D. স্পষ্ট বৰ্ণনা দি।  

 

97. শ্ৰেণী পৰিকল্পনাৰ অংশ হিচাপে এজন শিক্ষকে ‘ফল-মিশ্ৰণ উৎসৱ দিন’ পালন কৰিবলৈ চিন্তা কৰিছে। ছাত্ৰসকলে বিৰোধিতা কৰে, কাৰণ তেওঁলোক ভাবে ছাত্ৰই ৰন্ধা উচিত নহয়। সেই শিক্ষকে  

A. ছাত্ৰৰ অনুভূতিসমূহক সন্মান জনাব আৰু তেওঁলোকক অংশগ্ৰহণ নকৰিবলৈ অনুমতি দিব।  
B. সেই বিৰোধ উপেক্ষা কৰি ছাত্ৰসকলক তেওঁৰ ধাৰণাসমূহৰ কথা ক'ব।  
C. বিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষৰ ওচৰত অভিযোগ দিব।  
D. ছাত্ৰসকলক বুজাবলৈ চেষ্টা কৰিব যে লিংগীয় ধাৰণা সুস্থ নহয়।  

 

98. শাৰীৰিকভাৱে অসক্ষম শিশুসকলে এটা নতুন বিদ্যালয়ত যোগদান কৰে। শিক্ষকৰ বিভিন্ন প্ৰতিক্ৰিয়া থাকে। তাৰে কোনটো অন্তৰ্ভুক্তিমূলক শিক্ষাৰ ধাৰণাক প্ৰতিফলিত কৰে?  

A. “এনে শিশুসকলে বিশেষ বিদ্যালয়লৈ যাওক, য'ত তেওঁলোক ভালদৰে শিকিব।”  
B. “ওফ! কিমান ভাৱে মই এনে শিশুক শিকাব পাৰিম?”  
C. “মোৰ চিন্তা হৈছে যে মোৰ শ্ৰেণীয়ে হয়তো এই শিশুসকলক গ্ৰহণ নকৰে।”  
D. “ঈশ্বৰে সুযোগ প্ৰদান কৰিছে যাতে শিশুসকলে একেথৰে সহায় কৰিবলৈ শিকিব পাৰে।”  

 

99. শ্ৰেণী ২ৰ এটা শিশু কয়: “I ranked the water.” ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল যে শিশু  

A. অসাৱধান আৰু তেওঁক এইভাৱে ভুল নকৰিবলৈ ক'ব লাগে।  
B. ব্যাকৰণৰ নিয়ম শিকি পোৱা নাই।  
C. সঠিক বাক্যটো মুখস্থ কৰিব লাগে।  
D. অতীত ক্ৰিয়াৰ নিয়মক বেছিকৈ প্ৰয়োগ কৰিছে, যি শিকি থকা প্ৰক্ৰিয়া দেখুৱায়।  

 

100. এজন শিক্ষক শ্ৰেণীক ‘লিখা’ দক্ষতা কেনেকৈ শ্ৰেষ্ঠভাৱে শিকাব?  

A. শিক্ষাৰ্থীসকলক ৰচনা মুখস্থ কৰিবলৈ ক'লে।  
B. ভাবনা সংগ্ৰহ কৰি আৰু শিক্ষাৰ্থীসকলক নিজৰ ভাষাত লিখিবলৈ ক'লে।  
C. শিক্ষাৰ্থীসকলক নিৰ্ভুলে লিখিবলৈ ক'লে।  
D. শব্দগ্ৰহণৰ জৰিয়তে।  

 

101. ৰিতাই Subject-Verb concord-ত প্ৰায় ভুল কৰে। শিক্ষকায় তেওঁক সহায় কৰিব  

A. ৰিতাক নিয়ম ১০ বাৰ লিখিবলৈ ক'লে।  
B. সমগ্ৰ শ্ৰেণীৰ বাবে উদাহৰণ ল'ব আৰু ৰিতালৈ বিশেষ গুৰুত্ব দিয়াৰ লগতে।  
C. ব্যাকৰণৰ নিয়ম ব্যাখ্যা কৰি।  
D. ৰিতাক নিয়ম শিকিবলৈ ক'লে আৰু গালি দিলে।  

 

102. ললিতাই, এজনী সৰু শিক্ষকৰ, শিক্ষাৰ্থীসকলক মাটিৰ খেল, পানী আৰু বালি খেলিবলৈ সুযোগ প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে  

A. তেওঁলোকৰ হাত মলিন কৰি আৰু সেই হাত ধুবলৈ শিকাই।  
B. বিশেষকৈ আঙুলি আৰু অঙ্গুষ্ঠৰ সৰু গতিশক্তি উন্নত কৰি।  
C. অন্য কোনো উদ্দেশ্যৰ অবিহনে খেলৰ প্ৰতি উৎসাহিত কৰি।  
D. তেওঁলোকক আনন্দিত কৰি আৰু সুখী কৰি।  

 

103. ৰিয়াই ‘smile’ আৰু ‘school’ শব্দবোৰ স্পষ্টকৈ উচ্চাৰণ কৰিব পৰা নাই। এজন শিক্ষক হিচাপে আপুনি কি কৰিব?  

A. সমগ্ৰ শ্ৰেণীক শব্দবোৰ পুনৰ ক'বলৈ ক'লে আৰু ৰিয়া শুদ্ধকৈ ক'লে তেতিয়া প্ৰশংসা কৰিলে।  
B. ৰিয়াক বহু সময় ধৰি শব্দবোৰ পুনৰ ক'বলৈ বাধ্য কৰিলে।  
C. ৰিয়াক শব্দৰ অৰ্থ আৰু শব্দৰ ধাৰণা বুজাই আৰু সমগ্ৰ শ্ৰেণীক শব্দবোৰ অডিঅ’-ভিজুৱেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে শুনিবলৈ দিলে।  
D. ৰিয়াক হেয় কৰে আৰু তেওঁৰ পৰা শব্দবোৰ পুনৰ ক'বলৈ কৈ একাকী কৰে।  

 

104. এটি বৈচিত্র্যময় শ্ৰেণীত, শিক্ষাৰ্থীসকলে ভাল ইংৰাজী ক'ব আৰু লিখিবলৈ অসুবিধা পায় আৰু প্ৰায় মাতৃভাষালৈ উভতি যায়। ইয়াৰ কাৰণ হ'ল  

A. তেওঁলোক ঢিলাই শিকি।  
B. তেওঁলোক শিকিবলৈ উৎসাহিত নহয়।  
C. তেওঁলোকৰ দৰমহা কম আৰু দুই ভাষাৰ গঠন পৃথক।  
D. তেওঁলোকৰ ইংৰাজী শিকাৰ সক্ষমতা নাই।  

 

105. ভাষা শিকাৰ শ্ৰেণীত কথা পোৱাৰ কৌশল উন্নত কৰা যায়  

A. শ্ৰেণীত শিক্ষাৰ্থীসকলে যিকোনো ভাষাত কথা পাতিবলৈ দিয়া।  
B. আত্মবিশ্বাসী শিক্ষাৰ্থীসকলে সৰু কথা কৰি।  
C. শিক্ষাৰ্থীসকলৰ সৈতে মানসিকভাৱে সংযোগ স্থাপন কৰি।  
D. কথোপকথনৰ কৌশলৰ ওপৰত কেন্দ্ৰ কৰি সংযোগমূলক দক্ষতা লাভৰ উদ্দেশ্যে কৰা কাৰ্যকলাপৰ দ্বাৰা।  

 

 

PART - IV

---

যে - সব পরীক্ষার্থী বাংলা কে ভাষা - I হিসাবে নির্বাচিত করেছেন, তারা অবশ্যই ভাগ - IV (91 থেকে 120 নং প্রশ্ন) - এর উত্তর দেবেন।

Translate (AI) = English to Bengali Version

 

৯১. মেরি, একজন তরুণ শিক্ষিকা, ব্যক্তিগত শিক্ষায় বিশ্বাস করেন কারণ তিনি মনে করেন যে  

ক. শিশুদের তাদের পড়াশোনায় আনন্দ পাওয়া উচিত।  
খ. প্রত্যেক ব্যক্তিকে শিক্ষার সুযোগ দেওয়া উচিত।  
গ. প্রত্যেক শিক্ষার্থী অনন্য এবং তাদের ক্ষমতা অনুযায়ী সেরা বিকাশের সুযোগ দেওয়া উচিত।  
ঘ. সকল শিক্ষার্থীকে তাদের নিজেদের মতো শিখতে হবে।  

 

৯২. নিচের দুটি বাক্য পড়ুন:  
টিকটিকি মাছি খেয়েছে।  
মাছি টিকটিকি খেয়েছে।  
একজন শিক্ষক এই উদাহরণটি ব্যবহার করতে পারেন বুঝিয়ে বলতে যে  

ক. এগুলো শব্দের একটি সমষ্টি।  
খ. এই দুটি বাক্যের মধ্যে কোনো পার্থক্য নেই কারণ উভয় বাক্যে একই শব্দ রয়েছে।  
গ. যখন বিষয় ও কর্ম বস্তু (subject and object) স্থান পরিবর্তন করে, তখন বাক্যের অর্থ বদলে যায়।  
ঘ. এগুলো প্রতিবেদনমূলক কথোপকথনের উদাহরণ।  

 

৯৩. লেনা তার ভাষার ক্লাসে বড় পাঠ্যপুস্তক ব্যবহার করেন কারণ তিনি  

ক. এগুলো বিভিন্ন বয়সের বড় শিক্ষার্থীদের জন্য ব্যবহার করেন।  
খ. শিক্ষার্থীদের বাড়িতে পড়তে দেওয়ার জন্য।  
গ. নিশ্চিত করতে যে বইয়ে অনেক তথ্য রয়েছে।  
ঘ. এই রঙিন ছবি সম্বলিত বইগুলো একসঙ্গে পড়ার জন্য ব্যবহার করেন।  

 

৯৪. শিশুদের বিনামূল্যে এবং বাধ্যতামূলক শিক্ষা অধিকার আইন, ২০০৯ অনুসারে শেখানো উচিত  

ক. অতিরিক্ত কোচিংয়ের মাধ্যমে।  
খ. শুধুমাত্র সহ-পাঠক্রম বিষয়গুলোতে সীমাবদ্ধ।  
গ. ঘন ঘন পরীক্ষার মাধ্যমে সঠিকভাবে পর্যবেক্ষণ করে।  
ঘ. একটি শিশু-বান্ধব পরিবেশে কার্যক্রমের মাধ্যমে।  

 

৯৫. একজন শিক্ষক সব শিক্ষার্থীর শেখার ধরনগুলিকে মোকাবিলা করতে পারেন  

ক. বিভিন্ন শিক্ষণ পদ্ধতি এবং মূল্যায়নের মোড ব্যবহার করে যা শিক্ষার্থীদের মধ্যে বৈচিত্র্যকে গুরুত্ব দেয়।  
খ. প্রতিটি পাঠ গভীরভাবে শেখানো এবং তা পুনরায় শেখানোর মাধ্যমে।  
গ. শিক্ষার্থীদের ঘন ঘন পরীক্ষা করার মাধ্যমে।  
ঘ. শিক্ষার্থীদের অঙ্কন/নাচ/সঙ্গীত ক্লাসে যোগ দিতে পরামর্শ দেওয়ার মাধ্যমে।  

 

৯৬. ব্যাকরণ শেখানো উচিত  

ক. প্রাসঙ্গিক অনুশীলনের মাধ্যমে।  
খ. শিক্ষার্থীদের নিয়ম মুখস্থ করতে বলে।  
গ. শিক্ষার্থীদের লিখিত অ্যাসাইনমেন্ট করতে দিয়ে।  
ঘ. স্পষ্ট ব্যাখ্যা প্রদান করে।  

 

৯৭. একটি ক্লাস প্রোজেক্ট হিসেবে, একজন শিক্ষক একটি ফল সালাদ উদযাপনের দিন পরিকল্পনা করেন যেখানে সকল শিক্ষার্থী অংশগ্রহণ করবে। ছেলেরা প্রতিবাদ করে কারণ তারা মনে করে যে ছেলেরা রান্না করে না। শিক্ষককে উচিত হবে  

ক. ছেলেদের অনুভূতিকে সম্মান জানানো এবং তাদের প্রকল্পে অংশ না নিতে দেওয়া।  
খ. এই ধরনের প্রতিবাদ উপেক্ষা করা এবং ছেলেদের তাদের পক্ষপাত সম্পর্কে বলা।  
গ. স্কুলের প্রধানের কাছে অভিযোগ করা এবং ছেলেদের বিরুদ্ধে ব্যবস্থা নেওয়া।  
ঘ. ছেলেদের পরামর্শ দেওয়া এবং বোঝানো যে লিঙ্গ-বৈষম্য স্বাস্থ্যকর নয়।  

 

৯৮. যারা শারীরিকভাবে অক্ষম শিশু, নতুন স্কুলে ভর্তি হয়েছে। শিক্ষকদের বিভিন্ন প্রতিক্রিয়া রয়েছে। কোন প্রতিক্রিয়াটি অন্তর্ভুক্তিমূলক শিক্ষার ধারণাকে প্রতিফলিত করে?  

ক. “এই ধরনের শিশুদের বিশেষ স্কুলে যাওয়া উচিত, যেখানে তারা ভালো শিখবে।”  
খ. “ওহ! আমি কিভাবে এমন শিশুদের শেখাবো যারা পড়তে পর্যন্ত পারে না?”  
গ. “আমার উদ্বেগ যে আমার ক্লাসে এই শিশুদের গ্রহণ করা কঠিন হবে এবং দুষ্ট শিক্ষার্থীরা তাদের ক্ষতি করতে পারে।”  
ঘ. “ঈশ্বর, এটি শিশুদের একে অপরকে সাহায্য করতে এবং সমর্থনমূলক হতে শেখার জন্য একটি ভালো সুযোগ প্রদান করবে।”  

 

৯৯. দ্বিতীয় শ্রেণিতে পড়া এক শিশু বলে: "আমি জল পান করেছি।" এটি নির্দেশ করে যে শিশুটি  

ক. অমনোযোগী এবং তাকে বলা উচিত যে এই ধরনের ভুল সম্পর্কে তাকে সচেতন হতে হবে।  
খ. ব্যাকরণের নিয়ম সঠিকভাবে শেখেনি।  
গ. সঠিক বাক্যটি মুখস্থ করা উচিত।  
ঘ. অতিরঞ্জিত করে একটি নিয়ম প্রয়োগ করেছে, যা দেখায় যে শেখার প্রক্রিয়া চলছে।  

 

১০০. একজন শিক্ষক ক্লাসে ‘লেখা’ দক্ষতা কীভাবে সেরা উপায়ে শেখাবেন?  

ক. শিক্ষার্থীদের প্রবন্ধ মুখস্থ করতে বলা এবং সেগুলি পুনর্লিখন করানো।  
খ. আইডিয়া নিয়ে আলোচনা করে শিক্ষার্থীদের নিজেদের ভাষায় লেখার জন্য বলা।  
গ. শিক্ষার্থীদের সুন্দরভাবে লিখতে বলা।  
ঘ. ডিকটেশন করানো।  

 

১০১. রিতা প্রায়ই Subject-Verb concord-এ ভুল করে। শিক্ষক তাকে সাহায্য করতে পারেন  

ক. রিতুকে নিয়মগুলি দশবার তার খাতায় লিখতে বলে।  
খ. পুরো ক্লাসের জন্য অনেক উদাহরণ দিয়ে এবং রিতুর প্রতি বিশেষ মনোযোগ দিয়ে।  
গ. ব্যাকরণের নিয়ম বোঝানো।  
ঘ. রিতুকে নিয়ম মুখস্থ করতে বলা এবং তাকে বকা দেওয়া।  

 

১০২. ললিতা, একজন তরুণ শিক্ষার্থীদের শিক্ষিকা, তাদের মাটির মডেলিং, জল ও বালির সাথে খেলার সুযোগ দেন কারণ তিনি চান  

ক. তাদের হাত ময়লা হোক যাতে তারা হাত ধোয়া শিখতে পারে।  
খ. সূক্ষ্ম মোটর দক্ষতা (বিশেষ করে আঙুল এবং বৃদ্ধাঙ্গুলির) বিকাশ ঘটাতে।  
গ. উদ্দেশ্য ছাড়া খেলার জন্য উৎসাহিত করতে।  
ঘ. তাদের খুশি করতে এবং আনন্দ দিতে।  

 

১০৩. রিয়া শব্দ ‘smile’ এবং ‘school’ সঠিকভাবে উচ্চারণ করতে পারে না। একজন শিক্ষক হিসেবে আপনি কী করবেন?  

ক. পুরো ক্লাসকে শব্দগুলো পুনরাবৃত্তি করতে বলা এবং রিয়াকে সঠিকভাবে পুনরাবৃত্তি করার জন্য প্রশংসা করা।  
খ. রিয়াকে বারবার শব্দগুলো পুনরাবৃত্তি করতে বলা।  
গ. রিয়াকে অর্থ এবং শব্দের ধ্বনি প্যাটার্ন বোঝানো এবং পুরো ক্লাসকে একটি অডিও-ভিজ্যুয়াল মাধ্যমে এই শব্দগুলো শোনানো।  
ঘ. রিয়াকে অপমান করা এবং তাকে পৃথক করে শব্দগুলো পুনরাবৃত্তি করতে বলা।  

 

১০৪. একটি বৈচিত্র্যময় শ্রেণীকক্ষে, শিক্ষার্থীরা ভালো ইংরেজি বলতে এবং লিখতে কঠিন মনে করে এবং প্রায়শই তাদের মাতৃভাষায় ফিরে যায় কারণ  

ক. তারা ধীরগতির শিক্ষার্থী।  
খ. তারা শেখার প্রতি আগ্রহী নয়।  
গ. তাদের যথেষ্ট দক্ষতা নেই এবং দুই ভাষার গঠনগত পার্থক্য রয়েছে।  
ঘ. তাদের ইংরেজি শেখার ক্ষমতা নেই।  

 

১০৫. ভাষা শিক্ষার ক্লাসে কথ্য দক্ষতা বিকাশ করা যেতে পারে  

ক. দলীয় কার্যক্রমের মাধ্যমে যেখানে শিক্ষার্থীরা যে কোনো ভাষায় কথা বলতে পারে।  
খ. আত্মবিশ্বাসী ও আক্রমণাত্মক শিক্ষার্থী হিসেবে ছোট আলাপচারিতা করতে উৎসাহিত করে।  
গ. শিক্ষার্থীদের সাথে মানসিক সংযোগ স্থাপন করে।  
ঘ. কথোপকথন দক্ষতার উপর ফোকাস করে কার্যক্রম চালু করে যা যোগাযোগমূলক দক্ষতার দিকে নিয়ে যায়।  

 

 

 

PART - V

---

পৰীক্ষাৰ্থীসকলে যদিহে অসমীয়া বিষয়টো ভাষা - II (Language - II) হিচাপে লৈছে, তেনেহ'লে Part - V ৰ (প্রশ্ন নং 121 ৰ পৰা 150 লৈ) উত্তৰ কৰিব।

Translate (AI) = Hindi to Assamese Version

 

121. ভাষা শিকষাৰ শ্ৰেণীৰ পৰিৱেশ কেনে হ'ব লাগে?  

A. য'ত শিক্ষকেই মাথোঁ ক’ব আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে মন দি শুনিব  
B. য'ত ভাষাগত শুদ্ধতাৰ ওপৰত অতি অধিক জোৰ দিয়া হয়  
C. য'ত দেওয়ালত শ্লোক লিখা থাকে  
D. য'ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে নিজা কথাবোৰ ক’বলৈ আৰু শুনিবলৈ অধিক সুযোগ পাব  

 

122. প্ৰথম শ্ৰেণীত পঢ়া অংকিতাই প্ৰায়েই 'ড়' থকা শব্দবোৰ ভুলকৈ ক'ব। আপুনি কি কৰিব?  

A. অংকিতাক 'ড়' থকা শব্দৰ এটা তালিকা দিব।  
B. অংকিতাক 'ড' থকা শব্দবোৰ আপোনাৰ পিছতে পুনৰাবৃত্তি কৰিবলৈ ক'ব।  
C. 'ড' থকা শব্দবোৰ অংকিতাৰ আগত সহজভাৱে উপস্থাপন কৰি ধৈৰ্যসহকাৰে কবলৈ অভ্যাস কৰাব।  
D. তেওঁক 'ড়' থকা শব্দৰ সি.ডি. শুনিবলৈ দিব।  

 

123. পাঠ পঢ়া-পঢ়োৱাৰ পিছত কেনেধৰণৰ প্ৰশ্নবোৰে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বুজাবুজি মূল্যায়ন কৰিবলৈ সহায় নকৰে?  

A. পঢ়া পাঠৰ সৈতে ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতাসমূহক সংযোগ কৰি নিজ অভিজ্ঞতা ব্যক্ত কৰা প্ৰশ্ন  
B. 'কিয়', 'কেনে' ধৰণৰ প্ৰশ্ন  
C. 'কিহে শিক্ষা দিয়ে?' ধৰণৰ প্ৰশ্ন  
D. 'যদি-তেন্তে' ধৰণৰ প্ৰশ্ন  

 

124. প্রায় দুবছৰ বয়সৰ শিশুসকলে টেলিগ্ৰাফিক ভাষাৰ ব্যৱহাৰ কৰে। টেলিগ্ৰাফিক ভাষাৰ অৰ্থ হৈছে –  

A. ইংৰাজী শব্দৰ ব্যৱহাৰ  
B. সঙ্ক্ষিপ্ত বাক্যৰ ব্যৱহাৰ  
C. মুখ্য অৰ্থ ব্যক্ত কৰিবলৈ বিশেষ্য, ক্রিয়া, বিশেষণ আদি দুটা শব্দৰ ব্যক্তিকাৰণ  
D. টেলিগ্ৰাফত ব্যৱহৃত শব্দৰ ব্যৱহাৰ  

 

125. প্ৰাথমিক স্তৰত ক’ত ধৰণৰ শিশু-সাহিত্য উপযুক্ত বুলি আপুনি বিবেচনা কৰিব?  

A. এনে সাহিত্য যি জনপ্ৰিয় সাহিত্যিকৰ দ্বাৰা লিখা হৈছে।  
B. এনে সাহিত্য য’ত শব্দ আৰু ঘটনাসমূহৰ পুনৰাবৃত্তি থাকে।  
C. কেৱল কবিতা  
D. কেৱল গল্প  

 

126. এক অন্তৰ্ভুক্তিমূলক শ্ৰেণীত ভাষা-শিক্ষণৰ সমস্যা কি?  

A. উপযুক্ত পাঠ্যসামগ্ৰীৰ অভাৱ  
B. ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ যোগ্যতাত পাৰ্থক্য থকা  
C. ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ অসমান ৰুচি থাকা  
D. উপযুক্ত ভাষাগত পৰিৱেশৰ নিৰ্মাণ নোহোৱাটো  

 

127. প্ৰাথমিক স্তৰত বহুসাংস্কৃতিক পৰিৱেশ থকা শ্ৰেণীত শিশুসকলে লক্ষ্য ভাষাৰ পৰিৱেশৰ পৰা ভাষা লাভ কৰি –  

A. ধীৰে-ধীৰে ভাষাৰ সৃষ্টিশীল প্ৰয়োগৰ অভ্যাস কৰে।  
B. ইটোকেন শুদ্ধ-অশুদ্ধ চিনাক্ত কৰে।  
C. ব্যাকৰণিক নিয়মৰ শুদ্ধতা পৰীক্ষা কৰে।  
D. লক্ষ্য ভাষাটোক নিজৰ ভাষাৰ সৈতে তুলনা কৰে।  

 

128. প্ৰাথমিক স্তৰৰ শিশুসকলে কেনেধৰণৰ কবিতা পছন্দ কৰে?  

A. যি কিবা শিক্ষা দিয়ে।  
B. য’ত ছন্দময়তা থাকে।  
C. যি কবিতাবোৰ ৰজা-ৰানীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত।  
D. যি কবিতাবোৰৰ অন্তমিল নাথাকে।  

 

129. ৰাধিকাই প্ৰায়েই 'ল’ৰাক' 'লকা', 'কমাই হৈছে'ক 'কমাই হ’ব' লিখা দৰে ভুল কৰে। ই এইফালে সংকেত দিয়ে –  

A. তেওঁৰ লিখনৰ স্তৰ উন্নত কৰাৰ আৱশ্যক।  
B. ৰাধিকাই মাত্ৰাৰ জ্ঞান নাথাকে।  
C. ৰাধিকাৰ চিন্তাৰ গতিৰ সৈতে তেওঁৰ লিখনশৈলী সমন্বয় নকৰে।  
D. ৰাধিকা মন দি নলেখে।  

 

130. ৰাহুলক শ্ৰেণীত উত্তৰ দিয়াৰ বাবে মাতিলেই সি জোকাৰি উঠে। ইয়াৰ কাৰণ কি হ’ব পাৰে?  

A. ৰাহুলে সঠিক উত্তৰ নাজানে।  
B. এইটো ৰাহুলৰ অভ্যাস।  
C. ৰাহুল ডাঙৰ দলৰ সন্মুখত নিজৰ কথা ক’বলৈ মানসিক চাপ অনুভৱ কৰে।  
D. ৰাহুল ইচ্ছাকৃতভাৱে এইদৰে কৰে যাতে তেওঁক উত্তৰ নেদিয়াওক।  

 

131. গ্ৰহণকাৰী দক্ষতাসমূহত অন্তর্ভুক্ত হৈছে –  

A. কোৱা, লিখা  
B. শুনা, পঢ়া  
C. পঢ়া, লিখা  
D. শুনা, কোৱা  

 

132. প্ৰাথমিক স্তৰত ভাষা-শিক্ষাৰ উদ্দেশ্য কোনটো নাহে?  

A. বেলেগ-বেলেগ পৰিৱেশত নিজৰ কথা ব্যক্ত কৰাৰ দক্ষতা উন্নয়ন।  
B. ভাষাৰ অলংকাৰিক প্ৰয়োগৰ সক্ষমতা উন্নয়ন।  
C. মানৱীয় মূল্যবোধৰ বিকাশ।  
D. বিভিন্ন সংক্ৰান্তত ব্যৱহৃত শব্দৰ সঠিক অৰ্থ গ্ৰহণ কৰা।  

 

133. প্ৰাথমিক স্তৰত 'শুনা-কোৱা' দক্ষতাৰ বিকাশৰ বাবে কিমানধৰণৰ পদ্ধতি সহায়ক?  

A. কবিতা পাঠ আৰু ভাষা লেব  
B. ভূমিকা পৰিৱহণ (ৰোল-প্লে) আৰু বাতৰি পঢ়া  
C. ভূমিকা পৰিৱহণ আৰু কোৱা-কথা কৰা।  
D. গল্প কোৱা আৰু শ্রুতিলিখন।  

 

134. শিশুসকলৰ ভাষা বিকাশৰ পৰ্যায়গত অগ্ৰগতিৰ ৰেকৰ্ড ৰাখিবলৈ কোনটো আটাইতকৈ সহায়ক?  

A. প’ৰ্টফ’লিঅ’  
B. লিখিত পৰীক্ষাৰ উত্তৰপত্ৰ  
C. নোট-বুক  
D. শিক্ষক ডায়াৰী  

 

135. শ্ৰেণীত কিছুমান ছাত্ৰ-ছাত্ৰী ভুল বানান ব্যৱহাৰ কৰি লিখে। আপুনি কি কৰিব?  

A. শব্দবোৰ দশটা-দশটা বাৰ ঠিককৈ লিখিবলৈ ক’ব।  
B. ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক তেওঁলোকৰ ভুলবোৰৰ বিষয়ে অৱগত কৰাব।  
C. ভুল বানান থকা শব্দবোৰৰ ওপৰত ৰঙা মাৰ্কাৰ বা ক্ৰছ চিহ্নৰ প্ৰয়োগ।  
D. ইয়াক এটা স্বাভাৱিক প্ৰক্ৰিয়া বুলি ধৰাৰ সৈতে শ্ৰেণীত 'প্ৰিন্ট' সমৃদ্ধ পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিব।  

 

 

PART - V

---

যে - সব পরীক্ষার্থী বাংলা কে ভাষা - II হিসাবে নির্বাচিত করেছেন, তারা অবশ্যই ভাগ - V (121 থেকে 150 নং প্রশ্ন) - এর উত্তর দেবেন।

Translate (AI) = Hindi to Bengali Version

 

121. ভাষার ক্লাসের পরিবেশ কেমন হওয়া উচিত?  

A. যেখানে শিক্ষক কথা বলবেন এবং ছাত্ররা মনোযোগ সহকারে শুনবে  
B. যেখানে ভাষার বিশুদ্ধতার ওপর অত্যধিক জোর দেওয়া হবে  
C. যেখানে দেয়ালে উক্তি লেখা থাকবে  
D. যেখানে ছাত্রদের তাদের কথা বলার এবং শোনার সর্বাধিক সুযোগ দেওয়া হবে  

 

122. প্রথম শ্রেণিতে পড়া অঙ্কিতা প্রায়ই 'ড়' যুক্ত শব্দগুলো ভুলভাবে উচ্চারণ করে। আপনি কী করবেন?  

A. অঙ্কিতাকে 'ড়' যুক্ত শব্দের একটি তালিকা দেবেন।  
B. অঙ্কিতাকে 'ড়' যুক্ত শব্দগুলো আপনার কথা অনুকরণ করে বলতে বলবেন।  
C. নিজেই সহজভাবে 'ড়' যুক্ত শব্দ তার সামনে উপস্থাপন করে ধৈর্য সহকারে অনুশীলন করাবেন।  
D. তাকে 'ড়' যুক্ত শব্দের সিডি শোনার জন্য দেবেন।  

 

123. পাঠ শেখানোর পরে কোন ধরনের প্রশ্ন ছাত্রদের বোঝার মূল্যায়নে সহায়ক নয়?  

A. পড়া পাঠের সাথে নিজের অভিজ্ঞতা যোগ করার প্রশ্ন  
B. 'কেন', 'কীভাবে' ধরনের প্রশ্ন  
C. 'কী শিক্ষা মেলে?' ধরনের প্রশ্ন  
D. 'যদি-তাহলে' ধরনের প্রশ্ন  

 

124. প্রায় দুই বছরের শিশুরা তারযুক্ত ভাষা (টেলিগ্রাফিক ভাষা) ব্যবহার করে। তারযুক্ত ভাষা মানে হল  

A. ইংরেজি শব্দের ব্যবহার  
B. সংক্ষিপ্ত বাক্য ব্যবহার করা  
C. প্রধান অর্থ প্রকাশ করতে দুই শব্দে গঠিত বাক্য ব্যবহার করা  
D. তারে ব্যবহৃত শব্দ ব্যবহার করা  

 

125. প্রাথমিক স্তরে কেমন ধরনের শিশু সাহিত্য উপযুক্ত বলে মনে হয়?  

A. এমন সাহিত্য যা বিখ্যাত লেখকদের দ্বারা লেখা হয়েছে  
B. এমন সাহিত্য যাতে শব্দ এবং ঘটনার পুনরাবৃত্তি থাকে  
C. শুধুমাত্র কবিতা  
D. শুধুমাত্র গল্প  

 

126. একটি অন্তর্ভুক্তিমূলক ক্লাসে 'ভাষা শিক্ষণ'-এর সমস্যা হলো  

A. উপযুক্ত পাঠ্যসামগ্রীর অভাব  
B. ছাত্রদের দক্ষতায় পার্থক্য থাকা  
C. ছাত্রদের ভিন্ন রুচি থাকা  
D. উপযুক্ত ভাষা পরিবেশ গড়ে তোলা না হওয়া  

 

127. প্রাথমিক স্তরে বহু-সংস্কৃতির পটভূমি সহ ক্লাসে শিশু লক্ষ্য ভাষার পরিবেশ থেকে ভাষা অর্জন করতে করতে  

A. ধীরে ধীরে ভাষার সৃজনশীল ব্যবহারের অনুশীলন করতে থাকে  
B. শুদ্ধ-অশুদ্ধ ভাষা চিনতে থাকে  
C. ব্যাকরণের নিয়মের শুদ্ধতা পরীক্ষা করে  
D. লক্ষ্য ভাষার সাথে নিজ ভাষার তুলনা করে।  

 

128. প্রাথমিক স্তরের শিশুরা কোন ধরনের কবিতা পছন্দ করে?  

A. যা কোনো শিক্ষাদান করে  
B. যার মধ্যে ছন্দ আছে  
C. যা অবশ্যই রাজা-রানির সঙ্গে যুক্ত  
D. যা ছন্দবদ্ধ নয়  

 

129. রাধিকা প্রায়ই 'ছেলে' কে 'লকা', 'উপার্জন শুরু হল' কে 'উপার্জন হবে' এর মতো ভুল লেখে। এটি নির্দেশ করে যে  

A. তার লেখার স্তর উন্নতির প্রয়োজন।  
B. রাধিকার মাত্রাগুলির জ্ঞান নেই  
C. রাধিকার চিন্তার গতি তার লেখার সঙ্গে সামঞ্জস্যপূর্ণ নয়  
D. রাধিকা মনোযোগ দিয়ে লেখে না  

 

130. রাহুল যখনই ক্লাসে উত্তর দিতে বলা হয়, সে তোতলাতে শুরু করে। এর কারণ কী হতে পারে?  

A. রাহুল সঠিক উত্তর জানে না  
B. এটি রাহুলের অভ্যাস  
C. রাহুল বড় দলের সামনে কথা বলার সময় মানসিক চাপ অনুভব করে  
D. রাহুল ইচ্ছাকৃতভাবে এমন করে যাতে তাকে উত্তর দিতে না হয়  

 

131. গ্রহণমূলক দক্ষতাগুলোর মধ্যে রয়েছে  

A. কথা বলা, লেখা  
B. শোনা, পড়া  
C. পড়া, লেখা  
D. শোনা, কথা বলা  

 

132. প্রাথমিক স্তরে ভাষা শিক্ষার কোনটি অবশ্যই লক্ষ্য নয়?  

A. বিভিন্ন প্রসঙ্গ এবং পরিস্থিতিতে নিজের কথা বলার দক্ষতার বিকাশ  
B. ভাষার অলংকারিক ব্যবহারের ক্ষমতার বিকাশ  
C. মানবিক মূল্যবোধের বিকাশ  
D. বিভিন্ন প্রসঙ্গে ব্যবহৃত শব্দের সঠিক অর্থ বোঝা  

 

133. প্রাথমিক স্তরে 'শোনা-বলা' দক্ষতার বিকাশে কোন পদ্ধতিগুলি বেশি সহায়ক?  

A. কবিতা পাঠ এবং ভাষা ল্যাবরেটরি  
B. ভূমিকায় অভিনয় (রোল-প্লে) এবং সংবাদ পাঠ  
C. ভূমিকায় অভিনয় এবং কথোপকথন  
D. গল্প বলা এবং শ্রুতিলিপি  

 

134. শিশুদের ভাষা উন্নতির ক্রমবর্ধমান অগ্রগতির রেকর্ড রাখার জন্য কোনটি সবচেয়ে উপযোগী?  

A. পোর্টফোলিও  
B. লিখিত পরীক্ষার উত্তরপত্র  
C. নোটবুক  
D. শিক্ষক ডায়েরি  

 

135. ক্লাসে কিছু ছাত্র ভুল বানান ব্যবহার করে লেখে। আপনি কী করবেন?  

A. শব্দগুলো দশবার সঠিকভাবে লিখতে বলবেন  
B. ছাত্রদের তাদের ভুলের বিষয়ে সচেতন করবেন  
C. ভুল বানানযুক্ত শব্দগুলো লাল কালি দিয়ে চিহ্নিত বা ক্রস করবেন  
D. এটিকে একটি স্বাভাবিক প্রক্রিয়া মেনে নিয়ে ক্লাসে 'প্রিন্ট' সমৃদ্ধ পরিবেশ তৈরি করবেন  

 

 

 

 

Follow Us

FaceBook	Join Now
WhatsApp	Join Now
Telegram	Join Now

 

 

 

 

 

 

 

 

CTET CDP : Paper 1

     Prepare effectively for the CTET CDP Paper 1 with our comprehensive Study Materials, Mock Tests and Previous Year Questions. Our resource provides an extensive collection of practice papers designed to simulate the actual exam environment, helping you gain confidence and improve your problem-solving skills. Each mock test is crafted to cover a wide range of topics and question formats that are typically seen in the CTET CDP Paper 1, ensuring you are well-prepared for any type of question that may appear.

Concept of IQ	Click Here
RTE Act, 2009	Click Here
National Curriculum Framework 2005	Click Here
Types of TLM	Click Here
Operation Black Board	Click Here
Lawrence Kohlberg’s Theory	Click Here
Jean Piagets Theory	Click Here
Lev Vygotskys Theory	Click Here
Socialization	Click Here
Language and Thinking	Click Here

 

 

 

 

CTET 2025 Paper 2 Note PDF Download

SL	Subjects	Links
1	Paper - 1	Click
2	Paper - 2 (Mathematics)	Click
3	Paper - 2 (Social Studies)	Click

 

 

 

CTET Previous Year Question Papers Mock Test for CDP

    Explore comprehensive solutions and answer keys for CTET CDP Paper 1 from previous years. Our collection includes detailed question papers, solutions, and expert analysis to help you prepare effectively for the Central Teacher Eligibility Test. Access valuable resources and enhance your exam strategy with real exam questions and solutions.

CTET June 2011, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2012, Paper - 1	Click Here
CTET Nov 2012, Paper - 1	Click Here
CTET July 2013, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2014, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2014, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2015, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2015, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2018, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2019, Paper - 1	Click Here
CTET July 2019, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2021, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2022, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2022, Paper - 1	Click Here
CTET Aug 2023, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2023, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2024, Paper - 1	Click Here
CTET July 2024, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2024, Paper - 1	Click Here

 

 

 

 

 

 

 

CTET Previous Year Question Papers for CDP
June - 2011	Jan - 2012	Nov - 2012
July - 2013	Feb - 2014	Sep - 2014
Feb - 2015	Sep - 2015	Jan - 2016
Feb - 2016	Sep - 2016	Dec - 2018
Dec - 2019	July - 2019	Jan - 2021
Dec - 2022	Jan - 2022	Aug - 2023
Jan - 2023	Jan - 2024	July - 2024
Dec - 2024

 

 

 

 

 

 

 

Number System	Click Here
Addition and Subtraction	Click Here
Division	Click Here
Face Value and Place Value	Click Here
LCM and HCF	Click Here
Average	Click Here
Percentage	Click Here
Profit and Loss	Click Here
Speed, Distance and Time	Click Here
Money	Click Here
Measurement of Time	Click Here
Area and Volume	Click Here
Geometry and Shapes	Click Here
Data Handling	Click Here

 

 

 

CTET 2025 Paper 2 Note PDF Download

SL	Subjects	Links
1	CDP	Click
2	Mathematics & Science	Click
3	Social Studies	Click
4	English	Click
5	Hindi	Click
6	Assamese	Click
7	Bengali	Click

 

 

 

 

CTET Previous Year Question Papers for Mathematics

    Explore comprehensive solutions and answer keys for CTET Mathematics, Paper 1 from previous years. Our collection includes detailed question papers, solutions, and expert analysis to help you prepare effectively for the Central Teacher Eligibility Test. Access valuable resources and enhance your exam strategy with real exam questions and solutions.

CTET June 2011, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2012, Paper - 1	Click Here
CTET Nov 2012, Paper - 1	Click Here
CTET July 2013, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2014, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2014, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2015, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2015, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2018, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2019, Paper - 1	Click Here
CTET July 2019, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2021, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2022, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2022, Paper - 1	Click Here
CTET Aug 2023, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2023, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2024, Paper - 1	Click Here
CTET July 2024, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2024, Paper - 1	Click Here

 

 

 

 

 

 

 

 

CTET Previous Year Question Papers for Mathematics
June - 2011	Jan - 2012	Nov - 2012
July - 2013	Feb - 2014	Sep - 2014
Feb - 2015	Sep - 2015	Jan - 2016
Feb - 2016	Sep - 2016	Dec - 2018
Dec - 2019	July - 2019	Jan - 2021
Dec - 2022	Jan - 2022	Aug - 2023
Jan - 2023	Jan - 2024	July - 2024
Dec - 2024

 

 

 

 

 

 

 

অসমীয়া Marathon || CTET Paper 1 & 2 | Complete Pedagogy Class

YouTube : Assam TET Academy

 

CTET 2025 Paper 1 Note PDF Download

SL	Subjects	Links
1	CDP	Click
2	Mathematics	Click
3	EVS	Click
4	English	Click
5	Hindi	Click
6	Assamese	Click
7	Bengali	Click

 

 

 

 

CTET Previous Year Question Papers for EVS

    Explore comprehensive solutions and answer keys for CTET EVS, Paper 1 from previous years. Our collection includes detailed question papers, solutions, and expert analysis to help you prepare effectively for the Central Teacher Eligibility Test. Access valuable resources and enhance your exam strategy with real exam questions and solutions.

CTET June 2011, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2012, Paper - 1	Click Here
CTET Nov 2012, Paper - 1	Click Here
CTET July 2013, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2014, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2014, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2015, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2015, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2018, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2019, Paper - 1	Click Here
CTET July 2019, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2021, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2022, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2022, Paper - 1	Click Here
CTET Aug 2023, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2023, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2024, Paper - 1	Click Here
CTET July 2024, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2024, Paper - 1	Click Here

 

 

 

 

 

CTET Previous Year Question Papers for EVS
June - 2011	Jan - 2012	Nov - 2012
July - 2013	Feb - 2014	Sep - 2014
Feb - 2015	Sep - 2015	Jan - 2016
Feb - 2016	Sep - 2016	Dec - 2018
Dec - 2019	July - 2019	Jan - 2021
Dec - 2022	Jan - 2022	Aug - 2023
Jan - 2023	Jan - 2024	July - 2024
Dec - 2024

 

 

 

 

YouTube Channel

Assam TET Academy	Subscribe Now
Career Niyog	Subscribe Now

 

 

 

CTET Previous Year Question Papers for English Paper

    Explore comprehensive solutions and answer keys for CTET English, Paper 1 from previous years. Our collection includes detailed question papers, solutions, and expert analysis to help you prepare effectively for the Central Teacher Eligibility Test. Access valuable resources and enhance your exam strategy with real exam questions and solutions.

CTET June 2011, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2012, Paper - 1	Click Here
CTET Nov 2012, Paper - 1	Click Here
CTET July 2013, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2014, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2014, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2015, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2015, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2018, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2019, Paper - 1	Click Here
CTET July 2019, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2021, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2022, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2022, Paper - 1	Click Here
CTET Aug 2023, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2023, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2024, Paper - 1	Click Here
CTET July 2024, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2024, Paper - 1	Click Here

 

 

 

 

 

 

 

CTET Previous Year Question Papers for English Paper
June - 2011	Jan - 2012	Nov - 2012
July - 2013	Feb - 2014	Sep - 2014
Feb - 2015	Sep - 2015	Jan - 2016
Feb - 2016	Sep - 2016	Dec - 2018
Dec - 2019	July - 2019	Jan - 2021
Dec - 2022	Jan - 2022	Aug - 2023
Jan - 2023	Jan - 2024	July - 2024
Dec - 2024

 

 

 

 

 

CTET Previous Year Question for Hindi Paper

    Explore comprehensive solutions and answer keys for CTET Hindi, Paper 1 from previous years. Our collection includes detailed question papers, solutions, and expert analysis to help you prepare effectively for the Central Teacher Eligibility Test. Access valuable resources and enhance your exam strategy with real exam questions and solutions.

CTET June 2011, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2012, Paper - 1	Click Here
CTET Nov 2012, Paper - 1	Click Here
CTET July 2013, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2014, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2014, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2015, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2015, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Feb 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Sep 2016, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2018, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2019, Paper - 1	Click Here
CTET July 2019, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2021, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2022, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2022, Paper - 1	Click Here
CTET Aug 2023, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2023, Paper - 1	Click Here
CTET Jan 2024, Paper - 1	Click Here
CTET July 2024, Paper - 1	Click Here
CTET Dec 2024, Paper - 1	Click Here

 

 

 

 

 

 

 

CTET Previous Year Question Papers for Hindi Paper
June - 2011	Jan - 2012	Nov - 2012
July - 2013	Feb - 2014	Sep - 2014
Feb - 2015	Sep - 2015	Jan - 2016
Feb - 2016	Sep - 2016	Dec - 2018
Dec - 2019	July - 2019	Jan - 2021
Dec - 2022	Jan - 2022	Aug - 2023
Jan - 2023	Jan - 2024	July - 2024
Dec - 2024

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

CTET Assamese : Paper 1

     Prepare effectively for the CTET Assamese Paper 1 with our comprehensive Study Materials, Mock Tests and Previous Year Questions. Our resource provides an extensive collection of practice papers designed to simulate the actual exam environment, helping you gain confidence and improve your problem-solving skills. Each mock test is crafted to cover a wide range of topics and question formats that are typically seen in the CTET Assamese Paper 1, ensuring you are well-prepared for any type of question that may appear.

ভাষা	Click Here
ভাষাৰ ৰূপ প্রকাৰ	Click Here
ভাষা আহৰণ	Click Here
মাতৃভাষা	Click Here
ভাষা শিক্ষণ	Click Here
ভাষা শিক্ষণৰ পৰ্যায়	Click Here
জ্যাঁ পিয়াজৰ মতে ভাষা	Click Here
লেভ ভাইগট'স্কিৰ মতে ভাষা	Click Here
নোম চমাস্কীৰ মতে ভাষা	Click Here
ভাষাৰ কৌশল/দক্ষতা	Click Here
ত্ৰি - ভাষিক সূত্ৰ	Click Here
Note Making	Click Here
ভাষাৰ অক্ষমতা	Click Here
Scanning	Click Here
Skimming	Click Here
Assamese Study Materials	Click Here

 

 

 

 

 

Previous Year Question Papers for CTET Assamese Paper I

    Explore comprehensive solutions and answer keys for CTET Assamese Paper 1 from previous years. Our collection includes detailed question papers, solutions, and expert analysis to help you prepare effectively for the Central Teacher Eligibility Test. Access valuable resources and enhance your exam strategy with real exam questions and solutions.

CTET December 2018	Click Here
CTET December 2019	Click Here
CTET July 2019	Click Here
CTET January 2021	Click Here
CTET December 2022	Click Here
CTET August 2023	Click Here
CTET January 2024	Click Here
CTET July 2024	Click Here
CTET Dec 2024	Click Here
CTET PYQ	Click Here

 

 

 

 

 

CTET Previous Year Question Papers for Assamese Paper
June - 2011	Jan - 2012	Nov - 2012
July - 2013	Feb - 2014	Sep - 2014
Feb - 2015	Sep - 2015	Jan - 2016
Feb - 2016	Sep - 2016	Dec - 2018
Dec - 2019	July - 2019	Jan - 2021
Dec - 2022	Jan - 2022	Aug - 2023
Jan - 2023	Jan - 2024	July - 2024
Dec - 2024

 

 

 

 

 

 

CTET Bengali : Paper - 1

     Prepare effectively for the CTET Bengali Paper 1 with our comprehensive Study Materials, Mock Tests and Previous Year Questions. Our resource provides an extensive collection of practice papers designed to simulate the actual exam environment, helping you gain confidence and improve your problem-solving skills. Each mock test is crafted to cover a wide range of topics and question formats that are typically seen in the CTET Bengali Paper 1, ensuring you are well-prepared for any type of question that may appear.

ভাষা	Click Here
ভাষার প্রকারভেদ	Click Here
ভাষা অর্জন	Click Here
মাতৃভাষা	Click Here
ভাষা শিক্ষা	Click Here
ভাষা শেখার প্রক্রিয়া	Click Here
জিন পিয়াগেটের মতে	Click Here
লেভ ভাইগোটস্কির মতে ভাষা	Click Here
নোয়াম চোমাস্কির মতে ভাষা	Click Here
ভাষার দক্ষতা	Click Here
ত্রি - ভাষাগত সূত্র	Click Here
Note Making	Click Here
ভাষার অক্ষমতা	Click Here
Scanning	Click Here
Skimming	Click Here
Bengali Chapter	Click Here

 

 

 

 

 

Previous Year Question Papers for CTET Bengali Paper - 1

    Explore comprehensive solutions and answer keys for CTET Bengali Paper 1 from previous years. Our collection includes detailed question papers, solutions, and expert analysis to help you prepare effectively for the Central Teacher Eligibility Test. Access valuable resources and enhance your exam strategy with real exam questions and solutions.

CTET December 2018	Click Here
CTET December 2019	Click Here
CTET July 2019	Click Here
CTET January 2021	Click Here
CTET December 2022	Click Here
CTET August 2023	Click Here
CTET January 2024	Click Here
CTET July 2024	Click Here
CTET Dec 2024	Click Here
CTET PYQ	Click Here

 

 

 

 

CTET Previous Year Question Papers for Assamese Paper
June - 2011	Jan - 2012	Nov - 2012
July - 2013	Feb - 2014	Sep - 2014
Feb - 2015	Sep - 2015	Jan - 2016
Feb - 2016	Sep - 2016	Dec - 2018
Dec - 2019	July - 2019	Jan - 2021
Dec - 2022	Jan - 2022	Aug - 2023
Jan - 2023	Jan - 2024	July - 2024
Dec - 2024

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Study Materials (Assamtet.com)

Assam TET-LP	Assam TET-UP	CTET - Paper 1
CTET - Paper 2	ADRE Grade 3	ADRE Grade 4
Assam Police	D.El.Ed	Class - 10
Asaam TET-GT	Assam TET-PGT	Class - 12
B.Ed Entrance